Orde kocht misbruik bisschop af

Door onze redacteur Joep Dohmen

Rotterdam, 26 nov. De congregatie van salesianen van Don Bosco heeft in 2003 seksueel misbruik door zeven priesters afgekocht door het slachtoffer 16.000 euro te betalen. Een van de zeven was de latere bisschop Jan ter Schure.

Dat blijkt uit documenten in het bezit van NRC Handelsblad en de Wereldomroep.

Ter Schure, oud-bisschop in Den Bosch en in 2003 overleden, had zich als jonge priester vergrepen aan het slachtoffer, destijds een minderjarige leerling van internaat Don Rua in Ugchelen.

Uit de documenten blijkt eveneens dat bisschop Ad van Luyn van Rotterdam, ook salesiaan, in 2008 verzoeken van het slachtoffer om dit misbruik publiek te maken, heeft genegeerd. Van Luyn was een klasgenoot van het slachtoffer en jarenlang de hoogste bestuurder van de salesianen in Nederland. Hij reageerde niet op brieven van het slachtoffer, dat hem opriep niet langer te zwijgen.

De congregatie waartoe Ter Schure behoorde, erkende in 2003 in een „vaststellingsovereenkomst” het misbruik. De leerling was tussen 1948 en 1953 regelmatig seksueel misbruikt door de zeven priesters. Hiervoor kreeg het slachtoffer in november 2003 een „vergoeding voor immateriële schade”. Dat was zes maanden na het overlijden van de als behoudend bekendstaande Ter Schure, bisschop van 1985 tot 1998.

De congregatie hield de misbruikaffaire stil, ook toen in februari dit jaar opschudding ontstond over grootschalig misbruik in hetzelfde internaat. Don Rua verhuisde in 1959 van Ugchelen naar ’s-Heerenberg. Op die locatie misbruikten salesianen tussen 1960 en 1970 zeker 28 leerlingen. Dat nieuws leidde tot de recente publicatiegolf over kindermisbruik in katholieke internaten.

Het kerkelijk klachtenbureau Hulp en Recht oordeelde in maart dit jaar dat het aannemelijk is dat het nu 76-jarige slachtoffer destijds herhaaldelijk is misbruikt door de zeven.

De hoogste bestuurder van de salesianen, pater Jos Claes, schreef op 8 april dit jaar aan het slachtoffer: „Met ontsteltenis en met plaatsvervangende schaamte heb ik het advies van (...) Hulp en Recht gelezen. (...) Langs deze weg wil ik u mijn excuses aanbieden voor al het leed dat bepaalde salesianen van Don Bosco u in het verleden hebben aangedaan.”

Het slachtoffer heeft zijn dossier onlangs overhandigd aan de commissie-Deetman. Die onderzoekt namens de Kerk het seksueel misbruik. Deetman komt op 9 december met een tussenadvies over de hulp voor de slachtoffers.

Via een woordvoerder laat bisschop Van Luyn weten dat hij het slachtoffer in 2008 heeft doorverwezen naar de salesianen omdat hij op dit onderwerp geen „bestuurlijke bevoegdheden” had. Ook zou hij de salesianen gevraagd hebben contact op te nemen met het slachtoffer. „Als diocesaan bisschop kan monseigneur Van Luyn verder helaas geen rol spelen in zaken die ordes of congregaties betreffen.”

De salesianen weigeren commentaar.

Reacties: misbruik@nrc.nl

Lees meer over de zaak vanmiddag in NRC Handelsblad

Gepubliceerd in:
Binnenland
Nieuwsbrief