Kruiskamp - van achterstandsbuurt naar prachtwijk
Het kabinet wil veertig probleemwijken veranderen in prachtwijken. NRC Handelsblad volgt dat proces in de Amersfoortse wijk Kruiskamp.
NRC Handelsblad volgt de Amersfoortse probleemwijk Kruiskamp. Niet door er drie keer te gaan kijken, maar door er gedurende enkele jaren regelmatig naartoe te gaan. We bezoeken de basisschool, de moskee, de speeltuin en blijven dat doen. We praten met bewoners maar ook met ondernemers, wijkagenten, wijkmanagers en de wethouder. Doel: kijken wat de problemen zijn, volgen wat er verandert en analyseren wat het effect is van de wijkaanpak van het kabinet.
Na de rellen in de voorsteden van Parijs (najaar 2005) en de uitspraak van minister Winsemius dat ook in 140 Nederlandse wijken tweedeling dreigt (eind 2006), besloot het kabinet-Balkenende IV dat het in Nederland niet zo ver mocht komen. PvdA-minister Ella Vogelaar kreeg de probleemwijken in haar portefeuille. Op basis van objectieve criteria als inkomen, werkloosheid en aantal sociale huurwoningen, koos ze er veertig om in tien jaar te veranderen in prachtwijken (of krachtwijken, zoals ze liever zegt). Ze kreeg hiervoor van het kabinet geen budget mee, afgezien van 20 miljoen euro voor bewonersparticipatie. De benodigde miljarden moeten komen van woningcorporaties, gemeenten en andere ministeries. Vogelaar houdt toezicht op de plannen en de uitvoering. In het voorjaar van 2007 bezocht ze alle veertig wijken voor het eerst, en ze beloofde er jaarlijks terug te keren.
Te midden van de veertig wijken, die in 18 steden liggen, is Kruiskamp een kleine, dorpse wijk. Er wonen ruim 5.000 mensen in 2.323 huizen, voornamelijk sociale huurwoningen. De problemen zijn niet te vergelijken met die in Amsterdam-West of Rotterdam-Zuid. Toch behoort ook deze wijk volgens de criteria van minister Vogelaar tot de veertig ‘ergste’ van Nederland. De werkloosheid is hoog (14 procent), veel mensen leven van een minimuminkomen (16 procent), er zijn veel laagopgeleiden (56 procent). Etnische samenstelling is geen criterium, maar zoals veel van de veertig wijken is Kruiskamp zeer gemengd. Ruim veertig procent van de bevolking is van buitenlandse afkomst.
De grote steden krijgen al vele aandacht van de media. Wij kozen dit keer liever voor een wijk in een middelgrote provinciestad. Problemen als hangjongeren, verslaving en overlast komen ook daar voor, maar zijn terug te voeren op een beperkt aantal mensen. Oorzaken en gevolgen van problemen zijn makkelijker te doorgronden. De vele instanties die actief zijn in de wijk zijn kleiner en wellicht toegankelijker dan in een grote stad. Het is mogelijk in korte tijd een representatief deel van de bewoners te leren kennen.
In Kruiskamp is de afgelopen jaren ook al veel gebeurd. Dure nieuwbouwhuizen kwamen in de plaats van een aantal verloederde flats. Andere flats werden gerenoveerd. Er kwam een extra wijkagent. Een groep jongeren werd uit het winkelcentrum verdreven. De GGD begon een actie tegen overgewicht bij kinderen. Dat biedt de kans om te onderzoeken welke maatregelen wel en niet werken.
Onze keuze betekent niet dat we ons tot Kruiskamp beperken. Alleen al in Amersfoort zijn andere achterstandswijken die ook aandacht verdienen, al staan ze niet op Vogelaars lijst. Verschillende correspondenten en redacteuren volgen (Vogelaar)wijken in andere steden, doen verslag van wat daar de problemen zijn en welke oplossingen ervoor worden bedacht.
In Kruiskamp leggen we enkele jaren met reportages, interviews, weblogs en filmpjes vast hoe de wijk is en hoe hij verandert. Aan bewoners en lezers om te beoordelen of het inderdaad de prachtwijk wordt die Vogelaar heeft beloofd.
Plattegrond van Kruiskamp. Klik voor meer impressies van de wijk op de loepjes.
Wilt u reageren of heeft u vragen over het project, over de wijk Kruiskamp of aan een specifieke bewoner: kruiskamp@nrc.nl