Proces tegen Wilders vandaag hervat

PVV-leider Geert Wilders staat terecht voor aanzetten tot discriminatie en haat. Wat je moet weten om het proces te kunnen volgen in zes vragen en antwoorden.

Waar staat Wilders voor terecht?

Hij wordt verdacht van groepsbelediging en het aanzetten tot haat of discriminatie van mensen om hun ras of religie. Het gaat om uitspraken zoals: „Geen islamieten meer Nederland in” en „we moeten die tsunami van islamisering stoppen”. Daarnaast is zijn islamkritische film Fitna ook in de tenlastelegging opgenomen omdat ook die zou aanzetten tot haat of discriminatie. Wilders publiceerde Fitna op internet. In totaal beslaat de tenlastelegging 21 pagina’s.

Wie hebben er aangifte gedaan tegen Wilders?

Een bonte stoet van tegenstanders, zoals de antiracismestichting Nederland bekent kleur, de Lelystadse advocaat Els Lucas en een groep studenten die zich laat vertegenwoordigen door advocaat Gerard Spong.

Kun je zomaar een politicus vervolgen?

Ja, in de Tweede Kamer mag een politicus alles zeggen wat hij wil, zonder daarvoor te kunnen worden vervolgd, maar daarbuiten heeft hij dezelfde rechten en plichten als ieder ander. Wilders wordt dan ook vervolgd voor uitspraken die hij buiten de Kamer deed en voor zijn film Fitna.

Waarom duurde het zo lang voordat de zaak verder ging?

In januari besloot de rechtbank dat, op verzoek van Wilders, drie deskundigen over de islam zouden worden gehoord door de rechter-commissaris. Het ging om de arabisten Hans Jansen en Simon Admiraal en de Syrisch-Amerikaanse anti-islamactiviste Wafa Sultan. Zij zijn voor de zomer gehoord. Het lukte niet meer om alle advocaten, rechters en belanghebbenden ook nog voor of tijdens de zomer gezamenlijk in de rechtszaal te krijgen.

Wilders haalt fel uit naar Merkel in Berlijn

• Wilders zei afgelopen zaterdag in een toespraak voor vijfhonderd aanhangers in Berlijn onder meer dat er een spook door Europa waart: „het spook van de islam”.

• Over de bondskanselier zei hij: „Merkel zegt dat toenemende islamisering van Duitsland onvermijdelijk is en dat moskeeën sterker dan voorheen het straatbeeld zullen bepalen. Maar, vrienden, dit zullen wij niet accepteren. Het is onze plicht onze kinderen hiervoor te behoeden.”

• „Jullie hoeven je niet schuldig te voelen over wat er in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd. De huidige generatie is daar niet verantwoordelijk voor”, zei Wilders. Daarvoor kreeg hij langdurig applaus.

• Een bezoeker: „Ons schuldgevoel jegens minderheden, veroorzaakt door de oorlog, heeft een juiste houding tegenover immigranten altijd in de weg gestaan. De moslims hebben daar misbruik van gemaakt.”

• Wilders was uitgenodigd door het Berlijnse raadslid René Stadtkewitz, die door zijn oude partij, de CDU, geroyeerd is omdat hij de uitnodiging niet wilde intrekken.

• Stadtkewitz wil nu een Duitse PVV oprichten: de Partei für mehr Freiheit und Demokratie; kortweg Die Freiheit.Overigens had Wilders achttien getuigen willen laten horen, onder wie de moordenaar van filmmaker Theo van Gogh, Mohammed B., en Iraanse ayatollahs. Maar daar ging de rechtbank niet mee akkoord.

De advocaat van Wilders, Bram Moszkowicz, heeft van vier van de gewenste getuigen of deskundigen alsnog een verklaring op schrift laten stellen. Die worden aan de processtukken toegevoegd.

Heeft de aanklacht kans van slagen?

Het Openbaar Ministerie dacht eerder in elk geval van niet. Het besloot in 2008 Wilders niet te vervolgen. Maar de mensen die aangifte hadden gedaan kregen via een speciale procedure bij het gerechtshof alsnog gedaan dat het Openbaar Ministerie de zaak aan de rechter moest voorleggen. Het hof schreef een opvallend veroordelend betoog over de uitspraken van Wilders. Die waren volgens het hof zo consistent en samenhangend dat „duidelijk blijkt” dat hij godsdienstkritiek gebruikt om moslims als groep te kwetsen. Vlak voor aanvang van de rechtszaak in januari liet het Openbaar Ministerie weten niet uit te sluiten dat vrijspraak geëist zal worden.

Wat gaan we deze week precies zien?

Vandaag worden de feiten op de tenlastelegging behandeld. Het gaat vooral om de vraag of Wilders achter de uitspraken staat zoals die in verschillende media zijn geciteerd en hoe hij die heeft bedoeld. Dat laatste geldt ook voor zijn film Fitna.

Woensdag is ingeruimd voor bespreking van de verklaringen van deskundigen en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. Afhankelijk van de voortgang komen vrijdag of volgende week de partijen die vinden dat Wilders hun schade heeft berokkend aan het woord, zoals Nederland bekent kleur.

Als het lukt de inhoudelijke behandeling deze week af te ronden, formuleren de officieren van justitie dinsdag 12 oktober de strafeis. De uitspraak staat gepland op 4 november, maar dat is onder voorbehoud. De fractieleden van de PVV in de Tweede Kamer willen, net als in januari, zo veel mogelijk procesdagen bijwonen om hun politiek leider met hun aanwezigheid te steunen.

_{Bekijk de eerste dag van het proces live op Nederland 1 of op nos.nl. De latere zittingsdagen zijn te volgen via het digitale kanaal Journaal24.}