Verwijten over en weer in debat
Den Haag, 7 juni. In een debat dat weinig nieuwe inzichten opleverde, probeerde lijsttrekkers met nog twee dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen vanavond de onderlinge verschillen zoveel mogelijk uit te vergroten.
In het debat, georganiseerd door tv-programma EenVandaag en de Erasmusuniversiteit Rotterdam, moest VVD-leider Mark Rutte zich verdedigen tegen verwijten van PvdA, GroenLinks en de SP dat zijn partij te wild bezuinigt, en ook nog eens een te groot deel van die bezuinigen neerlegt bij lage- en middeninkomens.Volgens SP- lijsttrekker Emile Roemer maakte Rutte de verkeerde keuzes: „Een broos groeiende economie is als een jong plantje. Dat moet je water geven. En u komt met zo'n snoeischaar.”
CDA-lijsttrekker Jan Peter Balkenende verweet de VVD „kil saneren”. Hij gaf toe dat zijn partij en de VVD vergelijkbare bezuinigingsvoorstellen doen. Maar bij de VVD is er te weinig „menselijke maat”, zei Balkenende, een beschuldiging die Rutte direct terugkaatste. Die verweerde zich door te zeggen dat hij niet, zoals de SP, „de bestaande koek wil verdelen”. Rutte: „Ik wil de koek juist groter maken.” Balkenende beschuldigde hij van ongeloofwaardigheid, omdat hij als premier bij het bestrijden van de economische crisis „volstrekt mislukt” beleid zou hebben uitgevoerd. De andere partijen, zei Rutte, pleitten voor een „socialistische heilstaat”.
Cohen gebruikte de gelegenheid om de hervormingsgezindheid van zijn partij te etaleren. CDA-leider Balkenende had eerder deze week gezegd dat deze afwezig was. Cohen: „Hypotheekrenteaftrek, AOW-leeftijd, studiefinanciering, anders betalen voor mobiliteit, duurzaamheid, wie zegt dat de PvdA niet hervormt. Wat zet u daartegenover? Alleen de verhoging van de AOW-leeftijd.”
PVV-lijsttrekker Geert Wilders was grotendeels afwezig in het debat over de bezuinigingen. Waar hij wel deelnam, bleek hij het grotendeels met de SP eens te zijn.
Wilders botste, zoals verwacht, met PvdA-lijsttrekker Job Cohen over de islam. Volgens Wilders had het beleid van de PvdA in het algemeen, en van Cohen als burgemeester van Amsterdam in het bijzonder, Nederland aan „de rand van de afgrond gebracht”. Cohen benadrukte dat de vrijheden van de democratische rechtsstaat ook voor moslims gelden, en dat alle vormen van radicalisme bestreden moesten worden, niet één geloof. Volgens Wilders is de islam anders dan het christelijk en joodse geloof. „Hoe kan het anders dat ik al zes jaar, ook hier in dit debat, met een kogelvrijvest moet lopen?”
De andere lijsttrekkers distantieerden zich van de stellingname van Wilders. Als alle moslims zich morgen tot het katholicisme zouden bekeren, zou het geen enkele van de problemen oplossen die Wilders schetst, zei SP-leider Roemer. Rutte zei dat het vooral de immigratie van „groepen kansarmen” was, die Nederland problemen bezorgde. „Dat zijn niet alleen Marokkanen, maar ook Antillianen, en daar moet de eerste Koran nog worden bezorgd.”