Wat stemden uw buren?

Door onze redacteuren Arlen Poort en Thalia Verkade

Klik op de kaart om meer details te zien.

Rotterdam, 16 juli. Ook als het gaat om het stemgedrag van Nederlanders zijn veel clichés waar. Mensen in dure buurten stemmen VVD. In wijken met veel gezinnen wordt CDA gestemd. GroenLinks-stemmers wonen dicht op elkaar. En D66’ers zijn vaak alleenstaand.

Paarsheid
Op de kaart is de gezamenlijke aanhang van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks in vier groepen verdeeld. Deze partijen onderhandelen nu over een nieuwe coalitie, het zogeheten Paars Plus.

Ten eerste de blauwe stembureaus. Daar hebben de paarse partijen tezamen wel een meerderheid gekregen, maar is het overgrote deel van de stemmen naar de VVD gegaan. Het is niet onwaarschijnlijk dat de VVD-stemmers die hier wonen het minst te spreken zijn over deze coalitie. Het gaat hier voor een belangrijk deel om rijkere gebieden, zoals Wassenaar en Rotterdam-Hillegersberg.

Op de rode stembureaus, vooral in de binnensteden en in Amsterdam, heeft de PvdA het grootste deel van de stemmen gekregen.

De paarse stembureaus kenden een uitslag die enigszins overeenkomst met de landelijke verkiezingsuitslag: veel stemmen voor VVD en PvdA, en minder voor D66 en GroenLinks.

Tot slot de zwarte stembureaus. Hier zijn de vier paarse partijen ongeveer even groot. Het gaat hier vooral om buurten waar veel studenten wonen.

De stembureaus waar de paarse partijen geen meerderheid behaalden zijn wit. Ze zijn vooral te vinden buiten de steden, en in het zuidelijk deel van de Randstad, ruwweg het gebied tussen Rotterdam-Zuid en Dordrecht.
Dat blijkt uit een analyse van gegevens van alle ruim 9.500 stembureaus in Nederland die NRC Handelsblad heeft uitgevoerd.

Een ander feit: hoe meer allochtonen een buurt telt, hoe vaker er PvdA gestemd wordt. In de buurten met de meeste allochtonen behaalt die partij zelfs een absolute meerderheid. Bijvoorbeeld in het stembureau in de Haagse Suze Robertsonstraat (Schildersbuurt-oost), waar 71,5 procent PvdA stemde – 85 procent van de inwoners is daar allochtoon.

Er blijkt een sterk verband te bestaan tussen het aantal ongeldige stemmen dat op een bureau werd uitgebracht, en het percentage allochtonen in de omgeving. Gemiddeld werden op elke duizend geldige stemmen, 1,9 ongeldige uitgebracht. In de buurten met meer dan 80 procent niet-westerse allochtonen was dat ruim vijf keer zo veel. Het meest kwam dat voor in de Rotterdamse Van Speykstraat, waar 25 van de 1.028 uitgebrachte stemmen ongeldig werden verklaard – ook in absolute zin is dat het bureau met de meeste ongeldige stemmen. Blanco gestemd werd het meest aan de Apollolaan in Almelo (15 op 1.517 geldige stemmen).

De kiezers die stemden op een van de partijen die over een Paars Plus-coalitie spreken (VVD, PvdA, D66 en GroenLinks), wonen vooral in de Randstad, met name in de binnensteden. In Amsterdam bijvoorbeeld, is het aandeel van deze kiezers ten noorden van het IJ beduidend minder. In Rotterdam geldt dat voor de wijken ten zuiden van de Maas. Deze wijken zijn naar de PVV gegaan. Nog een feit: er is een sterk verband tussen het aantal gescheiden mensen in een buurt, en het aantal PVV-stemmers.

Elders stemmenOmdat kiesgerechtigden hun stem overal in de gemeente mogen uitbrengen, hoeft een op een stembureau uitgebrachte stem niet per se van een buurtbewoner afkomstig te zijn. Maar dit is vooral in buitenwijken wel waarschijnlijk. Net zoals het waarschijnlijk is dat de meeste kiezers die op NS-stations hebben gestemd treinreizigers zijn, en de uitslagen in bijvoorbeeld universiteiten een vrij nauwkeurig beeld geven van het kiesgedrag van studenten en medewerkers verbonden aan die universiteiten.

Bekijk hier de uitslagen van de Tweede Kamerverkiezingen 2010 per gemeente en vergelijk met de uitslagen van 2006.

Gepubliceerd in:
verkiezingen2010