Formatie Paars Plus mislukt
Den Haag, 20 juli. De onderhandelingen tussen VVD, PvdA, D66 en GroenLinks zijn mislukt. Na ruim twee weken van gesprekken zijn de fractievoorzitters van de vier partijen tot de conclusie gekomen dat de verschillen te groot waren.
De geschilpunten concentreerden zich op de vraag hoe en hoeveel er tot 2015 moet worden bezuinigd. Daarbij stonden vooral VVD en PvdA lijnrecht tegenover elkaar. D66 en GroenLinks zagen nog wel voldoende aanknopingspunten om verder te praten over een zogeheten Paars Plus-kabinet. De breuk is volgens VVD-fractievoorzitter Rutte „definitief’”. „Er komt geen Paars Plus”, zei hij resoluut.
Minimumeis bezuinigingen
De VVD, met 31 zetels winnaar van de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni jl. en de grootste partij in de coalitie die werd onderzocht, stelde als minimumeis dat een nieuw kabinet in totaal 18 miljard euro zou bezuinigen. Het moest daarbij bovendien gaan om een pure uitgavenbeperking. Rutte wilde geen lastenverzwaringen om het snel oplopende overheidstekort terug te dringen. Dit betekende ook dat beperking van de hypotheekrente en de invoering van een kilometerheffing voor hem onbespreekbaar waren.
Volgens PvdA-leider Cohen stonden deze „piketpalen” van de VVD de vorming van een Paars Plus-kabinet in de weg. Maar hij wilde Rutte niet te hard aanvallen. „We hebben onze uiterste best gedaan om tot elkaar te komen”, aldus Cohen. Ook de andere fractieleiders spraken allen hun waardering uit over de wijze waarop de onderhandelingen zijn gevoerd.
Nadat de informateurs Rosenthal (VVD) en Wallage (PvdA) woensdag hun eindverslag bij de koningin hebben ingediend gaat de inmiddels 42 dagen durende kabinetsformatie een nieuwe ronde in. VVD-leider Rutte vindt dat nu eerst een middenkabinet bestaande uit zijn partij, de PvdA en het CDA moet worden onderzocht. Zijn PvdA-collega Cohen acht een kabinet van een dergelijke samenstelling niet goed mogelijk, maakte hij dinsdagavond duidelijk.
Rechts kabinet
De VVD wil het liefst een rechts kabinet samen met PVV en CDA. Maar volgens Rutte blokkeert zowel de PVV als het CDA een onderzoek naar een dergelijke combinatie. Vandaar dat volgens hem nu eerst het middenkabinet moet worden onderzocht. PVV-leider Wilders wilde dinsdagavond slechts kwijt het „grandioos nieuws” te vinden dat Nederland een Paars Plus-kabinet „bespaard” blijft. Het CDA wilde eerst de conclusies van de informateurs afwachten alvorens een standpunt in te nemen.