Zware kritiek PvdA, D66, GL op Lubbers en CDA

Den Haag, 4 aug. De fractievoorzitters van PvdA, D66 en GroenLinks hebben vanmiddag zware kritiek geuit op informateur Ruud Lubbers en CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen in het debat over het eindverslag van Lubbers.

Gisteren adviseerde Lubbers de koningin om een onderzoek te beginnen naar de mogelijkheden voor een minderheidskabinet van de VVD en het CDA, met gedoogsteun van de PVV. Informateur zou daarbij VVD-partijvoorzitter Ivo Opstelten moeten worden. Ruud Lubbers is aanwezig bij het debat, maar hij hoeft slechts inlichtingen te verschaffen.

PvdA-fractievoorzitter Job Cohen vermoedt dat er vanaf de aanstelling van Lubbers als informateur al gewerkt is aan het „blijkbaar al lang beoogde doel om een rechts kabinet te realiseren". Lubbers heeft in zijn optiek onterecht gelegenheid geboden tot een minderheidskabinet. Cohen vroeg de informateur om in dit debat zijn eigen optreden en het bereikte resultaat te beoordelen.

Eigen rol

Cohen ging ook in op zijn eigen rol in het formatieproces. Zijn oproep tot onderzoek van een rechtse coalitie was „geen gok, dat was noodzaak". Maar: „Mijn fractie ging ervan uit dat er omgezien zou worden naar een gewoon meerderheidskabinet."

Cohen maakt zich „grote zorgen om de cohesie in de samenleving" met deze minderheidsvariant waarbij de PVV politieke steun verleent. Hij kritiseerde het CDA, dat „de rol van bescheiden verliezer in enkele weken heeft ingeruild voor die van kingmaker van Geert Wilders". Hij verwijt Verhagen dat die alle eisen aan de PVV om etnische registratie en kopvoddentaks op te geven, heeft laten vallen.

D66-fractievoorzitter Pechtold vindt dat Lubbers een „grove inschattingsfout" heeft gemaakt die heeft geleid tot een „wangedrocht". Hij vindt dat Lubbers zijn opdracht had moeten teruggeven.

Machtspartij

Pechtold heeft ook grote kritiek op de „machtspartij" CDA. De christen-democraten omarmen volgens Pechtold een partij die „de Koran op een lijn met Mein Kampf stelt".

Femke Halsema (GroenLinks) verwijt Lubbers „het volledig verliezen van de regie" aan de drie partijen, „terwijl u net zo goed als ik weet dat er alternatieven zijn". Ze zei ervan uit te gaan dat Verhagen niet langer het ministerschap van Buitenlandse Zaken ambieert, want „hoe gaat u in het buitenland Fitna 2 uitleggen?" Ze is het niet eens met de conclusie in het eindverslag dat er geen andere opties waren. „Komt u mij niet aan met het verhaal dat er geen alternatief was voor de doodlopende weg die u nu inslaat."

De gehele Tweede Kamer stemde in met het verzoek van D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold, mede namens PvdA en GroenLinks, om een debat te voeren over het eindverslag en de procedure die daaraan voorafging.

Druiven zuur

„Ik begrijp dat de druiven zuur zijn", zei PVV-leider Geert Wilders aan het begin van het debat. Wilders vindt het debat niet „tijdig" omdat er nog geen onderhandelingsresultaat ligt, maar hij steunde het verzoek tot het voeren van het debat wel. Ook Mark Rutte (VVD) en Maxime Verhagen (CDA) steunden het debat, maar doen er evenmin aan mee.