De belangrijkste punten uit het regeerakkoord op een rij
Het kabinet wil „op tal van terreinen orde op zaken stellen en de balans tussen rechten en plichten herstellen”. Een overzicht van de belangrijkste maatregelen uit het regeerakkoord.
- Net als het vorige kabinet wil dit kabinet het aantal ambtenaren bij de rijksoverheid, de agentschappen en de zelfstandige bestuursorganen fors terugdringen. Dit moet vanaf 2015 jaarlijks bijna 1,8 miljard euro opleveren.
- Er moeten minder burgemeesters, wethouders, raadsleden, waterschapsbestuurders en provinciale bestuurders komen. En ook minder ministers in het kabinet. Vooralsnog wordt gesproken over twaalf ministeries.
Ook de Staten-Generaal moet met eenderde afslanken. De Tweede Kamer zou van 150 naar 100 leden moeten gaan, de Eerste Kamer van 75 naar 50. - Waterschapsverkiezingen moeten verdwijnen. Voortaan kiezen de gemeenteraden de waterschapsbesturen.
- Ook de deelgemeenteraden moeten verdwijnen.
- Paspoorten zijn voortaan tien in plaats van vijf jaar geldig.
Geen aanschaf van JSF-gevechtsvliegtuigen in deze kabinetsperiode. Wel wordt nog een tweede testtoestel besteld. In totaal wordt tot 2015 400 miljoen euro bezuinigd op de krijgsmacht (waarmee nu nog jaarlijks 8,4 miljard euro is gemoeid). - De Tweede Kamer krijgt op korte termijn het besluit voorgelegd een trainingsmissie voor politieagenten naar Afghanistan te sturen. Dit gebeurt na aanhoudende verzoeken van de NAVO.
- De ontwikkelingshulp gaat met 750 miljoen euro per jaar omlaag. Dit komt doordat het vaste percentage voor hulp wordt teruggebracht van 0,8 naar 0,7 procent van het nationaal inkomen. Nu wordt nog voor 4,9 miljard euro aan hulp verstrekt.
- De jaarlijkse contributie aan de Europese Unie gaat vanaf 2014 met één miljard euro omlaag. Dat gebeurt door de nu geldende korting voor Nederland te verlengen. Nederland draagt nu jaarlijks 7 miljard euro af aan de EU.
- Nederland wil verder investeren in de band met Israël. Het regeerakkoord gaat
uit van een alomvattend regeerakkoord tussen Israël en de Palestijnen.
- Er wordt 200 miljoen euro bezuinigd op cultuursubsidies.
- De bezuinigingen treffen vooral musea, orkesten en theatergroepen. Het gaat om 40 procent van de 500 miljoen die deze instellingen jaarlijks ontvangen aan subsidie.
De coalitie wil een „Geefwet” invoeren, die het schenken van geld aan culturele instellingen fiscaal aantrekkelijk moet maken. - De btw op kaartjes bij podiumkunsten en op de handel in kunst en verzamelvoorwerpen wordt verhoogd van 6 naar naar 19 procent.
- De cultuurkaart voor jongeren en de innovatie- en matchingregeling worden geschrapt.
- De fondsen voor onder meer film, beeldende kunst en letteren moeten opgaan in één groot „cultureel investeringsfonds”.
- De bezuinigingen worden gefaseerd ingevoerd: 30 miljoen in 2011, 50 miljoen in
2012, 100 miljoen in 2013, 150 miljoen in 2014, 200 miljoen in 2015 en
dat bedrag „structureel”.
- Het aantal kerncentrales kan met één of meer worden uitgebreid. Aanvragen voor vergunningen worden ingewilligd.
- Er komt een ‘Green Deal’ met de samenleving om sterker in te zetten op energiebesparing.
- Subsidies aan milieuorganisaties worden afgeschaft.
- De regeling voor stimulering van duurzame energieproductie wordt uitgebreid; dit wordt betaald door onder andere een opslag op de energierekening.
- Werkgevers moeten flexwerkers bij ziekte voortaan tijdens de eerste twee weken doorbetalen.
Het netwerk van aaneengesloten natuurgebieden in Nederland, de Ecologische Hoofdstructuur, wordt versterkt. Dan hebben dieren meer ruimte om zich te verspreiden, voedsel te zoeken en soortgenoten te ontmoeten.
- Het nieuwe kabinet wil het huidige begrotingsbeleid handhaven. Volgens de regels van dat beleid moeten bij bijvoorbeeld tegenvallers met de uitgaven aan de zorg, ook in de zorg maatregelen worden genomen. Dat kan voor politieke conflicten zorgen.
Een van de belangrijkste doelstellingen van de coalitie is om in 2015 een begrotingsevenwicht te bereiken. Dat lukt niet. Het begrotingstekort komt door de plannen uit op 0,7 procent van het bruto binnenlandsproduct. Nederland voldoet dan overigens weer ruimschoots aan Europese afspraken.
- De coalitie wil 2,2 miljard euro bezuinigen op de zorgtoeslag die grote groepen mensen krijgen.
Het kabinet zet de marktwerking tussen ziekenhuizen voort. Dit moet tot besparingen leiden. - Ziekenhuizen mogen privaat kapitaal aantrekken en winst uitkeren aan investeerders. Ziekenhuisbesturen krijgen meer macht over medisch specialisten. Gouden handdrukken voor zorgbestuurders worden beperkt tot 75.000 euro.
- Behandeling van ingewikkelde ziekten wordt geconcentreerd in een beperkt aantal ziekenhuizen. Waar huisartsen werk van dure medisch specialisten over kunnen nemen, wordt dat gestimuleerd.
- Het collectief verzekerde pakket wordt ingeperkt met 1,2 miljard euro. Behandeling van aandoeningen die niet ernstig zijn maar vooral ongemak veroorzaken, worden niet langer door de verzekeraar vergoed. Mensen zullen daar zelf voor moeten gaan betalen. Alleen de eerste IVF-behandeling zal nog worden vergoed. Ook zet het kabinet het mes in het bezoek aan de psycholoog. Het aantal zitting bij de psycholoog dat vergoed wordt gaat van 8 naar 5. Voor de psychiater moeten patiënten een eigen bijdrage gaan betalen.
- Het eigen risico (nu 165 euro) gaat in 2011 met 40 euro omhoog. Het gaat om
het bedrag dat mensen zelf moeten betalen als zij naar het ziekenhuis
of de apotheek gaan.
- Er gaat meer geld naar de opsporing en het uitzetten van illegalen.
- Bij het niet halen van een inburgeringsexamen wordt de tijdelijke verblijfsvergunning ingetrokken. Dat gebeurt ook als een immigrant niet meer voldoende inkomen heeft.
- Voor asielzoekers wordt de bewijslast zo veel mogelijk verzwaard, en de rechtsbijstand na een eerste procedure versoberd.
- Het kabinet probeert de EU-richtlijn voor gezinsmigratie aan te scherpen, zodat deze zoveel mogelijk wordt ontmoedigd en beperkt.
- Er komt een algemeen verbod op gelaatsbedekkende kleding en een verbod op hoofddoekjes voor politie, rechters en aanklagers.
Migranten betalen zelf voor inburgering. Ze kunnen daar zo nodig geld voor lenen. - Denaturalisatie van iemand die binnen vijf jaar na het verkrijgen van het
Nederlanderschap, wordt veroordeeld voor een misdrijf waar twaalf jaar
cel of meer voor geldt.
De kilometerheffing gaat niet door. Er komt 500 miljoen euro extra voor wegen en spoorwegen. - De maximumsnelheid op snelwegen gaat omhoog naar 130 kilometer per uur. Ook voor andere wegen wordt bekeken of een hogere maximumsnelheid er mogelijk is.
- Accijnzen op brandstof gaan omhoog, vaste autokosten omlaag.
- Er komt minder geld voor stads- en streekvervoer. Amsterdam, Rotterdam en Den Haag worden verplicht hun stadsvervoer openbaar aan te besteden.
- Er komen geen ontpolderingen meer. Voor de omstreden ontpoldering van de Zeeuwse Hedwigepolder komt een alternatief.
- Milieuwetgeving wordt vereenvoudigd, bezwaarprocedures worden ingeperkt. De
Crisis- en herstelwet wordt permanent.
- De publieke omroepen moeten 200 miljoen euro bezuinigen. Als dat leidt tot verschraling van de programma’s dan verdwijnt er één tv-net.
Het Muziekcentrum van de Omroep (MCO) verdwijnt. Dat betekent opheffing van het Radio Filharmonisch Orkest, de Radio Kamer Filharmonie, het Groot Omroepkoor en het Metropole Orkest. - Omroepen moeten waar mogelijk fuseren.
- De wereldomroep moet zich beperken tot kerntaken, zoals het brengen van het vrije woord.
- De radio- en tv-gegevens komen vrij, zodat ook commerciële partijen een
omroepgids kunnen uitgeven.
- Op onderwijs wordt niet bezuinigd, maar van netto investeringen is ook geen sprake. Ombuigingen van 1,3 miljard euro worden gestoken in het „verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs en de bevordering van hogere prestaties”
- Aan de vrijheid van onderwijs „wordt niet getornd”. Wel zullen zwakke scholen – islamitische scholen worden met name genoemd – eerder worden aangepakt.
Kinderen met een taalachterstand worden met „dwang en drang” naar de voorschoolse educatie gestuurd. Ouders moeten meebetalen. - Scholen moeten roosters zonder tussenuren maken en de lesuitval bestrijden. Het aantal profielen wordt beperkt.
- De kwaliteit van het hoger onderwijs moet omhoog. Het geld daarvoor komt van
studenten: de basisbeurs geldt alleen nog voor de bachelorfase. Voor
een master moet worden geleend. Trage studenten gaan meer collegegeld
betalen. Universiteiten en hogescholen mogen gaan selecteren aan de
poort. Bekostiging wordt minder afhankelijk van aantallen studenten en
behaalde diploma’s.
Het kabinet wil 12.000 extra banen in de ouderenzorg. Per saldo trekt het 0,7 miljard euro extra voor langdurige zorg. Het doel is om de dagelijkse verzorging van ouderen en gehandicapten kleinschaliger en klantvriendelijker te maken: „Het kabinet zal het ontstaan van zorggiganten terugdringen.” - Minder bureaucratie moet voor meer werkplezier zorgen. De inspectie moet bijvoorbeeld minder verantwoording op papier vragen van zorginstellingen, maar meer onverwachte bezoeken afleggen.
- De eigen betalingen voor langdurige zorg nemen beperkt toe. Vooral vermogende mensen moeten meer gaan betalen. De coalitie bespaart vooral door revalidatiezorg, dagbestedingen en begeleiding niet meerlanger uit de AWBZ-verzekering te betalen.
- Het kabinet wil de rechten van patiënten vergroten. Deze rechten „dienen
afdwingbaar te zijn”, aldus het coalitieakkoord.
De AOW-leeftijd wordt verhoogd van 65 naar 66 jaar. Het akkoord laat in midden wanneer dat gebeurt. - Als het gedrag of de kleding van iemand de kansen op een baan beperkt, wordt de bijstand geweigerd, gekort of ingetrokken.
- De duur van de WW blijft ongewijzigd staan op drie jaar en twee maanden; het ontslagrecht wordt niet versoepeld.
- Jonggehandicapten en mensen met een beperking die in sociale werkplaatsen actief zijn, krijgen een lagere uitkering. Als zij deels kunnen werken, worden ze bij werkgevers aan een baan geholpen tegen salarissen onder het minimumloon. Hun salaris wordt aangevuld, maximaal tot het minimumloon.
- Het wordt lastiger voor jongeren tot 27 jaar om een beroep op bijstand te doen. De voorwaarden en sancties worden aangescherpt. Deze jongeren worden geacht te werken, te leren of stage lopen.
- De bijstand wordt tot 2020 in stapjes verlaagd doordat de berekening van het sociaal minimum verandert. Het sociaal minimum is nu ongeveer gelijk aan het bijstandsniveau; dat is de helft van het minimumloon (1.416,00 euro bruto per maand) voor een alleenstaande.
- De salarissen in de collectieve sector (exclusief de zorg) worden in 2011
bevroren.
Er komt een minimale afstand (350 meter) tussen scholen en coffeeshops. Drugsdelicten worden harder aangepakt, of het nu om soft- of harddrugs gaat. - Er komt een nationale politie: één landelijke politieorganisatie onder verantwoordelijkheid van één minister. Nu nog valt politie onder de bewindspersonen van Binnenlandse Zaken en Justitie.
- Meer blauw op straat: 3.000 extra agenten, van wie 500 'animal cops' (dierenpolitie) voor de aanpak van dierenmishandeling. Er komt ook een apart alarmnummer voor dieren in nood (1-1-4 ‘red een dier’).
- De longstay-afdelingen van tbs- klinieken worden versoberd, indien dit niet leidt tot onbeheersbaarheid.
- Preventief fouilleren wordt makkelijker, meer cameratoezicht.
- Er komen minimumstraffen voor wie binnen tien jaar opnieuw wordt veroordeeld
voor een misdrijf waarop een celstraf van twaalf jaar of meer staat. De
minimale celstraf bedraagt ten minste de helft van de maximale
gevangenisstraf die op een bepaald delict staat. Een rechter mag
afwijken van de minimumstraf, mits hij dit gemotiveerd doet.
De hypotheekrenteaftrek blijft intact. - Huurders met een inkomen tot 43.000 euro krijgen een huurverhoging van maximaal de inflatie. Boven 43.000 euro bedraagt die huurverhoging de inflatie plus vijf procent. Huren in dure woongebieden mogen harder stijgen. De toewijzing van sociale huurwoningen wordt stapsgewijs beperkt tot lagere inkomensgroepen.
- Voor woningbouwcorporaties verdwijnt de zogeheten Vogelaarheffing (waardoor ze allemaal meebetalen aan probleemwijken). Wel moeten ze jaarlijks 760 miljoen euro bijdragen aan de huurtoeslag.
- Huurders krijgen het recht hun woning te kopen.
- De budgetten voor stedelijke vernieuwing verdwijnen.
- Er komt meer ruimte voor kleinschalige bouwlocaties, onder meer in het Groene
Hart.