Verdeling ministersposten houdt gemoederen bezig
Den Haag, 6 okt. Wie staan er, mogelijk al volgende week, naast premier Rutte op het bordes? Het houdt de gemoederen rond het Binnenhof flink bezig.
VVD en CDA hebben gisteren een principeverdeling gemaakt van de ministersposten. Beide partijen leveren zes ministers. De VVD krijgt, behalve Algemene Zaken (het departement van de premier), ministers op Buitenlandse Zaken, Volksgezondheid, Sociale Zaken, Ruimte (een samenvoeging van Verkeer en Waterstaat en VROM) en Justitie. Dit laatste ministerie krijgt de politie erbij en gaat mogelijk Veiligheid heten. Het CDA levert ministers voor de departementen Financiën, Economische Zaken (waaronder straks ook Landbouw valt), Onderwijs, Binnenlandse Zaken en Defensie. Het CDA levert ook een minister voor Immigratie, maar die krijgt geen eigen ministerie.
Jan Kees de Jager (CDA) is gegadigde voor Financiën, Maxime Verhagen (CDA) voor Economische Zaken en Edith Schippers (VVD) voor Zorg. Informateur Opstelten (VVD) wordt genoemd voor Veiligheid, Sybrand van Haersma Buma (CDA) voor Immigratie en Integratie. CDA’er Piet Hein Donner, de huidige minister van SZW, lijkt terug te keren, maar nu als minister van Binnenlandse Zaken.
Sociale Zaken zou naar pensioenbaas Dick Sluimers gaan, die meeschreef aan het VVD-programma. Melanie Schultz van Haegen, oud-staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat (VVD), is gegadigde voor Ruimte. Voor Buitenlandse Zaken worden de VVD’ers Henk Kamp en Hans van Baalen genoemd, voor Defensie Dick Berlijn en CDA’er Gerda Verburg. Al worden zij en Marja van Bijsterveldt ook genoemd als fractievoorzitter. De VVD kiest vanmiddag een nieuwe fractieleider.
Na alle onverwachte ontwikkelingen uit de voorbije maanden, lijkt de laatste fase goed voorspelbaar. Allereerst zal koningin Beatrix Rutte aanwijzen als formateur. Als beoogd premier gaat hij in overleg met Verhagen het kabinet samenstellen. Zij hebben inmiddels op grote lijnen overeenstemming over de verdeling van de ministersposten. VVD en CDA leveren beide zes ministers. Het CDA levert een vicepremier: Maxime Verhagen, die ook het nieuwe departement van Economische Zaken en Landbouw gaat leiden.
Met alle beoogde bewindspersonen heeft Rutte een gesprek waarin hij hun vraagt of ze achter het regeer- en gedoogakkoord staan. De beoogde bewindslieden krijgen de mogelijkheid om alle relevante dossiers in te zien voordat ze beslissen of ze toetreden tot het kabinet.De formateur laat ook onderzoeken of tegen de betrokkenen bezwaren bestaan. Zij moeten alle nevenfuncties neerleggen en afstand doen van de zeggenschap over hun zakelijke belangen.
De formateur stelt hun in het gesprek standaard de vraag of er feiten uit het verleden zijn die „op enig moment van negatieve invloed kunnen worden op het functioneren van de kandidaat als bewindspersoon, dan wel het kabinet in een moeilijke situatie zouden kunnen brengen”.
Als de ministersploeg compleet is, komt zij bijeen in het constituerend beraad. Tijdens deze vergadering onderschrijven de ministers het regeerakkoord en wordt de portefeuilleverdeling vastgesteld. In het eindverslag aan de koningin vermeldt de formateur welke ministers en staatssecretarissen bereid zijn toe te treden tot het kabinet. Daarna beëdigt de koningin het kabinet en vindt de fotosessie plaats op het bordes van Huis ten Bosch. Als alles snel verloopt, kan dit volgende week al gebeuren.
Tot slot volgen de regeringsverklaring en een debat in de Tweede Kamer.