Griekse 'Generatie 700' kan niet vooruit

Veel Griekse twintigers en dertigers verdienen 700 euro. Daarvoor koop je nu weinig. Ze zien een gebrek aan leiders die verandering kunnen brengen.

Athene, 12 dec. „Misschien hadden ze in plaats van banken het parlement in de fik moeten steken. Dan zou er misschien eindelijk eens iets veranderen in dit land. Nu reageren de politici niet eens.” Kalli Tzermani kijkt oprecht boos en zucht eens diep. De 31-jarige actrice is eigenlijk tegen geweld. Na vijf dagen van zware rellen is ze het traangas meer dan beu. Woensdag sloot ze zich tijdens de algemene staking nog aan bij de demonstratie van de communistische KKE, omdat die zo gedisciplineerd is dat de aanhangers rellen vermijden. Ze keurt het geweld af, maar begrijpt het wel. „Niets functioneert nog in dit land. Iedereen is gefrustreerd.”

Klik voor fotoserie

Tzermani behoort tot de ‘Generatie 700’, twintigers en dertigers op de arbeidsmarkt die 700 euro per maand verdienen. De term is in enkele maanden tijd een begrip geworden in Griekenland. „Ze hebben het leven duurder zien worden terwijl de lonen stagneerden. Met 700 euro kon je tien jaar geleden nog goed leven, nu is het een strijd geworden”, zegt Nick Malkoutzis, adjunct-hoofdredacteur van de Engelstalige editie van Kathimerini, een onafhankelijke krant uit Athene.

De werkloosheid onder schoolverlaters is 25 procent, bij jongeren algemeen tussen 15 en 20 procent. „Er staan nauwelijks vacatures in de kranten. Wie geen connecties heeft via familie of vrienden, vindt geen baan. Dat zorgt voor heel veel frustratie”, aldus Malkoutzis.

Inflatie

Griekenland kent dit jaar een inflatie van 4,9 procent, het hoogste percentage in tien jaar. Tussen 2000, met de invoering van de euro, en 2007 zijn de prijzen met 23,7 procent gestegen, 335,7 procent meer dan het gemiddelde in de eurozone. Een ritje met de metro werd afgelopen maand plots 70 procent duurder. 583 manifestaties waren er dit jaar in Athene tegen de rechtse regering, 1,3 per dag.

Extra frustratie vormt het reddingsplan voor de banken, waar Griekenland 26 miljard euro voor over heeft. Jarenlang kregen de Grieken te horen dat er geen geld was. Niet voor de noodzakelijke onderwijshervormingen. Niet voor betere sociale zekerheid. Niet voor een schoner milieu. Niet voor een modernisering van de openbare diensten. „Laatst moest ik van de dokter voor een scan naar het ziekenhuis. Ik betaal trouw mijn premies en heb recht op een gratis scan, maar moest toch twee maanden wachten. Ik heb dus een dure scan betaald in een privéziekenhuis”, vertelt Tzermani. „Dat soort zaken maakt mij opstandig.”

Ook de politie heeft het helemaal verpest bij de jonge Grieken. „Ze denken dat ze boven de wet staan, dat ze alles mogen doen”, zegt Nadina Foskolou (34). Dan is een incident als afgelopen zaterdag, waarbij een tiener door een politiekogel werd gedood, de druppel die de emmer doet overlopen. „Die agent heeft niet eens sorry gezegd. De politie zal met alle macht en de beste advocaat proberen hem vrij te krijgen. Dat roept om wraak.”

De woede richt zich inderdaad niet alleen de regering, meent Malkoutzis. Jongeren ageerden de afgelopen dagen ook tegen ‘het systeem’. „De meerderheid heeft het helemaal gehad met zowel de politie als de politiek”, zegt Malkoutzis. „Iedere regering heeft wel zijn eigen corruptieschandaal. Als de regering en de politie de wetten niet naleeft, hoe kan je dan respect afdwingen en zorgen dat de bevolking het wel doet? Daar heeft de oppositie eveneens schuld aan. Geen van de partijen biedt een geloofwaardige oplossing.”

Keuze

Kalli en haar vrienden liepen wel mee met de traditionele communistische partij KKE, maar dat betekent nog niet dat ze er ook voor kiezen. Niemand weet nog op wie ze moeten stemmen. Met een tiental partijen is er keuze genoeg op links, grapt een beginnend architect die liever niet met zijn naam in de krant wil, bang om opdrachten te verliezen. „Geen enkele partij heeft ideeën om deze crisis aan te pakken. Geen enkele partij heeft een charismatische leider, iemand in wie het land weer vertrouwen zou kunnen hebben”, vat Malkoutzis, zelf 33, de sfeer onder de jongeren samen.

Eind jaren negentig, tijdens de eerste ambtsperiode van de sociaal-democraat Costas Simitis, hadden de Grieken even het gevoel definitief de aansluiting met ‘Europa’ te maken, vertelt Foskolou. „Toen was er hoop. En de Olympische Spelen kwamen, dat zorgde ook voor extra dynamiek en investeringen.” Waar het verkeerd liep kan ze niet precies duiden, maar ze weet zeker dat het positieve gevoel helemaal weg is.

„Simitis werd op het einde verguisd omdat mensen hem een arrogante technocraat vonden”, weet Malkoutzis. „Maar nu moeten we erkennen dat hij meer ideeën had dan alle politici van nu bij elkaar. Hij vergat de sociale zekerheid aan te pakken en verloor de strijd tegen de cor ruptie. Maar hij was een manager, en dat is precies wat dit land nodig heeft.”

Simitis was geen Papandreou of Karamanlis, twee van de families die de Griekse politiek al decennia domineren. „Ook nu hebben we vers bloed nodig. Maar talentvolle mensen keren zich af van de politiek. Ze willen er niets mee te maken hebben”, vreest Malkoutzis.

Kalli Tzermani en Nadina Foskolou zagen de afgelopen jaren vrienden vertrekken. Naar Nederland, naar Londen. „Als ik het even lastig heb, krijg ik hulp van familie. Anders zou ik een bijbaantje moeten zoeken in een kroeg”, zegt Tzermani. Soms denkt ze ook wel eens aan verhuizen. Naar Spanje, of Nederland misschien. Jammer dat het zo vaak regent in Amsterdam. „Griekenland is een prachtig land. En altijd zonnig. Maar ik zie de samenleving hier de komende tien jaar niet snel veranderen.”