Syrische lingerie ook populair bij religieuze vrouwen

In de Syrische hoofdstad Damascus is spectaculaire lingerie te koop. Het lijkt alleen maar strijdig met de hoofddoeken, zeggen de auteurs van een boek over de Syrische lingerie.

Amsterdam, 18 dec. De Arabische straat biedt een beeld van toenemende religiositeit: meer hoofddoeken, meer sombere, wijde jassen, meer chadors, de lange zwarte alles-verhullende omslagdoek, steeds minder haar en minder figuur. Alles om de mannelijke lust in toom te houden en fitna, chaos, te voorkomen.

Maar in de nauwe straatjes van de Arabische bazaar hangt vaak onverhuld en in alle kleuren vrouwenlingerie in de etalages van de kledingwinkels. Speciaal in Damascus, in het lingeriesteegje in de Souq al-Hamidiyeh, waar het aanbod een stuk verder gaat dan de grote, rode bh’s die elders de aandacht zoeken van het winkelend publiek. Katoenproducent Syrië heeft zich opgewerkt van degelijk katoenen ondergoed naar kitsch: lichtgevende, muziekmakende en eetbare lingerie.

Malu Halasa, journalist van Jordaans-Filippijnse komaf, en Rana Salam, een Libanese designer, legden een verzameling aan in hun dit jaar uitgekomen boek The Secret Life of Syrian Lingerie. „Het was mijn idee”, zegt Salam. „Het was iets dat ik op het spoor kwam in Damascus dat erom smeekte vastgelegd en voor de buitenwereld uitgestald te worden.” Halasa en Salam, even uitbundig als hun boek, waren eerder deze maand in Amsterdam ter gelegenheid van de uitreiking van de Prins Clausprijzen. Hun boek is met steun van het Prins Claus Fonds tot stand gekomen.

Tussen deze sexy lingerie en religiositeit bestaat eerder een connectie dan een tegenstelling, menen de twee vrouwen. Halasa: „De fabrikanten, de verkopers en de klanten hebben er allemaal geen enkel probleem mee. Plezier is een onderdeel van de islam en binnen de context van het huwelijk is alles toegestaan.

„Ons probleem in het Westen is dat we uit de segregatie tussen man en vrouw, uit het sluieren afleiden dat het menselijk leven in het Midden-Oosten tot stilstand is gekomen”, zegt Halasa, die net als Salam in Londen woont. „Wij denken hier dat mannen en vrouwen nooit met elkaar in contact komen, dat mannen niet de ene gesluierde vrouw van de andere kunnen onderscheiden. Maar als je de nieuwe fictie leest die uit het Midden-Oosten komt, als je in Damascus op straat loopt, dan merk je dat dat duidelijk onjuist is.

„We keken bijvoorbeeld rond bij een winkel genaamd Angel Lady en dan zeiden we tegen de eigenaars: hoe kan jullie gewaagde lingerie nou samengaan met die hoofddoeken?”, voegt Salam eraan toe. „En zij antwoordden: ‘Wij hebben er geen probleem mee. Onze godsdienst bereidt ons voor op het leven. Het probleem is jullie perceptie van godsdienst.’ En ik denk dat dat waar is.”

Wie zijn de vrouwen die deze lingerie kopen? Niet de liberale middenklasse, zegt Salam: „Zowel de fabrikanten, als de verkopers als de klanten zijn allemaal hele gewone, gelovige Damasceners. Mensen die volledig in de schaduw staan van de Midden-Oosterse politiek. Hun stemmen hoor je nooit.”

Halasa vult aan: „Het is onderdeel van het volwassenwordingsritueel: een jonge vrouw gaat trouwen, haar moeder, haar tantes gaan allemaal op zoek naar lingerie.” Salam: „Het wordt vaak gekocht door de moeder.” Halasa: „Ze zijn traditioneel-religieus met gevoel voor humor. Als vrouwen gesluierd zijn wil dat niet zeggen dat ze preuts zijn of geen gevoel voor humor hebben!” Anders koop je immers geen string met mobiele telefoon of cartoonfiguur Tweety.

In Damascus wordt gewaagde lingerie openlijk verkocht, maar het boek niet. Dat heeft te maken met het feit dat ook foto’s van Oost-Europese modellen die de lingerie showen in het boek zijn opgenomen. Dergelijke foto’s liggen in de winkels in de bazaar om de klanten te helpen hun keus te bepalen. Maar, zegt Halasa, het zijn onofficiële foto’s, er is geen toestemming van de overheid voor gevraagd. Wanneer je ze in een boek publiceert krijgen ze een heel ander karakter. „Het wordt een statement. Op de rand van een politiek statement.”