Rode Kruis: CIA martelde gevangenen

Rotterdam, 16 maart. De manier waarop de Amerikaanse regering terreurverdachten heeft behandeld in geheime CIA-gevangenissen „komt neer op marteling”. Die juridisch beladen vaststelling doet het Internationale Rode Kruis.

Met de keus voor het woord ‘marteling’ in een uitgelekt rapport geeft de gezaghebbende organisatie belangrijke juridische ondersteuning aan eerdere aanwijzingen dat de CIA gevangenen martelde.

Bij ondervragingen zou de CIA vermeende terroristen hebben geslagen, hebben blootgesteld aan extreme temperaturen en aanhoudend harde muziek, en dagenlang naakt in een koude cel hebben opgesloten, vaak met de handen boven het hoofd aan een muur vastgebonden. Ook werd gevangenen dagen achtereen verhinderd te slapen, werd hun vast voedsel onthouden en was sprake van ‘waterboarding’, waarbij de gevangene het gevoel krijgt dat hij verdrinkt.

Het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) moet toezien op naleving van de Conventies van Genève, waarin marteling uitdrukkelijk wordt verboden. Het rapport is gebaseerd op gesprekken die medewerkers van de organisatie sinds 2006 in het gevangenkamp op Guantánamo Bay hebben gevoerd met veertien terreurverdachten. Zij waren allen eerder vastgehouden in geheime gevangenissen van de CIA in het Midden-Oosten, Azië en Europa. Hun verhalen over de manier waarop ze in die zogenoemde ‘black sites’ mishandeld waren, vertoonden sterke overeenkomsten. Zij waren steeds gescheiden opgesloten geweest. Dat voegt volgens het Rode Kruis „bijzonder gewicht” toe aan hun aantijgingen.

Om haar neutraliteit niet op het spel te zetten rapporteert de organisatie altijd alleen in strikte vertrouwelijkheid aan regeringen, in dit geval de Amerikaanse. De Amerikaanse auteur Mark Danner heeft een exemplaar van het rapport te pakken gekregen en publiceerde er gisteren een lang stuk over in The New York Review of Books.