Noord-Korea zet inspecteurs IAEA land uit

Rotterdam, 15 april. Noord-Korea heeft gisteren de inspecteurs van het Internationaal Atoomagentschap (IAEA), die toezicht houden op nucleaire installaties in Noord-Korea, gelast het land zo snel mogelijk te verlaten.

De maatregel volgt op de aankondiging van het Noord-Koreaanse regime dat het de plutoniumreactor in Yongbyon zal reactiveren.

Het stalinistische regime in Pyongyang heeft het IAEA, de nucleaire waakhond van de Verenigde Naties, opgedragen de verzegeling en de bewakingscamera’s op het reactorcomplex te verwijderen. Met het plutonium kan het land kernwapens vervaardigen.

De spanning rondom het atoomprogramma van Noord-Korea liep verder op nadat de Veiligheidsraad van de VN afgelopen maandag de lancering van een langeafstandsraket door het land unaniem had veroordeeld en verscherping van bestaande sancties aangekondigd. Het land trok zich gisteren terug uit het internationale overleg over nucleaire ontwapening van Noord-Korea en acht zich niet meer gebonden „aan welke overeenkomst dan ook”.

De Verenigde Staten hebben de uitwijzing van de inspecteurs fel bekritiseerd. Minister Clinton van Buitenlandse Zaken sprak van een onnodige provocatie na een legitieme verklaring van de Veiligheidsraad, maar ze is bereid om met de Noord-Koreanen te praten, zei ze.

Zuid-Korea zoekt inmiddels aansluiting bij het zogeheten proliferatie veiligheidsinitiatief (PSI) onder leiding van de VS waarbij deelnemende landen actief samenwerken bij de onderschepping van transporten van onderdelen van massavernietigingswapens. Zuid-Korea krijgt daarmee de mogelijkheid om Noord-Koreaanse schepen aan te houden en te onderzoeken. Noord-Korea heeft in een reactie laten weten dergelijke acties op te vatten als een „oorlogsverklaring”.

Noord-Korea stemde in 2007 ermee in om zijn nucleaire programma stil te leggen in ruil voor economische hulp en brandstof. Als gebaar van goede wil werd in juni 2008 het koeltorentje bij de reactor opgeblazen. Dat gebeurde nadat de Amerikaanse president Bush had beloofd Noord-Korea te verwijderen van de lijst van landen die het internationale terrorisme steunen.

Effectuering van deze stap liet geruime tijd op zich wachten omdat de Amerikaanse regering vond dat Noord-Korea te lang onzekerheid liet bestaan over de controle op de technisch ingewikkelde ontmanteling van de reactor.

Om de druk op te voeren dreigde Noord-Korea in augustus 2008, evenals nu, de plutoniuminstallatie in Yongbyon te herstellen. Ook toen ontzegde het land de inspecteurs de toegang in Yongbyon en verbrak het de verzegeling van het complex. Uiteindelijk bereikten de VS en Noord-Korea in oktober een akkoord.

Hoewel het regime volhoudt dat de raketlancering een niet-militaire satelliet de ruimte in moest sturen, bestaat internationaal de vrees dat het land verder gaat met het ontwikkelen van kernwapens. Noord-Korea heeft vorig jaar aan China details over het nucleaire programma verschaft. In een zestig pagina’s tellend document zou staan dat het 37 kilo plutonium heeft geproduceerd, volgens experts goed voor zes kernbommen.