Zuid-Afrika naar de stembus
Johannesburg, 22 april. Zuid-Afrika houdt vandaag algemene verkiezingen. Dat is voor de vierde keer sinds de afschaffing van de apartheid. De belangrijkste vraag is of het ANC zijn tweederde meerderheid weet te behouden.
Er waren vanochtend geen meldingen van ongeregeldheden bij de ongeveer twintigduizend stembureaus. De kiezers kunnen tot vanavond 21 uur hun stem uitbrengen. De eerste uitslagen worden vannacht verwacht. Ongeveer 23 miljoen van de 48 miljoen Zuid-Afrikanen zijn stemgerechtigd.
Het parlement, dat 400 zetels telt, wijst de nieuwe president aan. Er doen 28 partijen mee.
Algemeen wordt aangenomen dat regeringspartij ANC opnieuw de meerderheid zal behalen. Bij de vorige verkiezingen, in 2004, haalde het ANC 70 procent van de stemmen. De vraag is of het ANC de tweederde meerderheid behoudt, en daarmee het vermogen om de grondwet te wijzigen.
Wel staat vast dat het ANC van Jacob Zuma de verkiezingen zal winnen. Zeker is ook dat Jacob Zuma wordt gekozen als nieuwe president. Maar de belangrijkste vraag is: hoeveel verliest het ANC? En dan: welke lessen trekt de partij uit het verlies?
Haalt het ANC minder dan 60 procent van de stemmen, dan leidt dat onherroepelijk tot existentiële discussies in het samenwerkingsverband dat de partij heeft met de South African Communist Party (SACP) en Cosatu, het verbond van vakbewegingen. Beide organisaties zullen de populistische Zuma ervan proberen te overtuigen een linksere koers te varen.
Blijft het verlies beperkt, dan zal Zuma ondanks alle retoriek van de verkiezingscampagne het meer marktgerichte beleid van zijn voorganger Mbeki voortzetten. Het is dan vooral letten op ANC-kopstuk Trevor Manuel, minister van Financiën sinds 1996. Blijft hij minister, dan verandert het ANC-beleid niet wezenlijk en is het wachten op de volgende afsplitsing.
De belangrijkste concurrenten:
- De Democratic Alliance, nu de belangrijkste oppositiepartij, haalde in 2004 12 procent. De DA wordt geleid door Helen Zille, de blanke burgemeester van Kaapstad en anti-apartheidsactivist.
- Cope (Congress of the People), een nieuwe partij van vooral teleurgestelde ANC’ers. In opiniepeilingen schommelt Cope rond de 15 procent.
