Toch Spaans onderzoek martelen VS
Madrid, 30 april. De Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón heeft gisteren een gerechtelijk onderzoek geopend tegen de verantwoordelijken en uitvoerders van mogelijke systematische martelpraktijken door de Verenigde Staten.
Garzón oordeelt dat de hardhandige verhoren van terreurverdachten op de Amerikaanse marinebasis Guantánamo Bay in Cuba misdaden tegen de menselijkheid betreffen en in strijd zijn met de Geneefse conventie.
Zijn onderzoek omvat behalve de uitvoerders expliciet „alle leden van de Amerikaanse regering of de militaire inlichtingendiensten en iedereen betrokken bij het ontwerp en/of uitvoering van een systematisch plan tot marteling of mishandeling”, aldus het rechterlijk besluit. Garzón onderzoekt ondermeer mogelijke strafrechtelijke vervolging van voormalig bewindslieden uit de regering-Bush, zoals oud-Veiligheidscoördinator Condoleezza Rice, ex-minister van Defensie Donald Rumsfeld en oud-CIA-directeur George Tenet.
Gárzon, maakte eerder naam met de internationale vervolging vanuit Spanje van de Chileense ex-dictator Pinochet. Zijn besluit zich nu bevoegd te verklaren in dit onderzoek gaat rechtstreeks in tegen de wil van de regering-Zapatero en de hoofdofficier van justitie, die geen reden tot vervolging zien.
Garzón heeft tevens een deel van het lopende onderzoek naar illegale vliegtuigtransporten van gevangenen over Spaans grondgebied richting Guantánamo in dit onderzoek samengevoegd. Het onderzoek is gebaseerd op de vervolging van de enige Spaanse gevangene op Guantanamo, Hamed Abderramán Ahmed uit Ceuta. Abderramán, bijgenaamd ‘de Spaanse Talib’, werd in 2004 vervolgd door Garzón wegens lismaatschap van Al-Qaeda. Dit nadat hij aan Spanje was uitgeleverd door de VS vanuit Guantánamo.
Zijn straf van zes jaar gevangenis werd in cassatie ongedaan gemaakt, omdat het Spaanse Hooggerechtshof oordeelde dat de gevangenschap in Guantánamo juridisch volkomen buiten iedere conventie of rechtsysteem viel en dat het daar verkregen bewijsmateriaal daarom niet gebruikt kon worden. Tijdens zijn rechtszaak in 2004 klaagde Abderramán ook over martelingen die hij ondergaan zou hebben. Zijn zaak werd met nog drie gevallen van veronderstelde martelingen samengevoegd in een nieuwe procedure.
Het in werking zetten van de vervolging brengt de regering in een lastig pakket. Premier Zapatero, die een uiterst slechte relatie onderhield met Bush na het terugtrekken van de Spaanse troepen uit Irak, steunt actief de regering Obama. Het openbaar ministerie in Madrid liet zich eerder negatief uit over de mogelijkheid van vervolging van martelpraktijken op Guantánamo vanuit Spanje.