Congrespartij wint verkiezingen India
New Delhi, 16 mei. De Congrespartij heeft een onverwacht grote zege geboekt bij de parlementsverkiezingen in India. Nadat ruim 70 procent van de stemmen was geteld, bleek de regerende centrumlinkse partij af te stevenen op ruim 200 van de 543 zetels in het Indiase lagerhuis.
Voorafgaand aan de verkiezingen, die om redenen van veiligheid en logistiek een maand hebben geduurd, werd gedacht dat de Congrespartij gelijk zou opgaan met de hindoenationalistische BJP en dat de winnaar afhankelijk zou zijn van meerdere kleinere partijen om een coalitie te kunnen vormen. De BJP komt volgens de prognoses op ongeveer 160 zetels en heeft de nederlaag erkend. „We accepteren het vonnis van het volk. Er is duidelijk iets verkeerd gegaan”, zei partijfunctionaris Arun Jaitley.
Aanhangers van de Congrespartij zijn al de straat opgegaan om de overwinning te vieren. De uitslag betekent dat de technocratische premier Manmohan Singh (76) voor een volgende termijn van vijf jaar kan aanblijven. Hij werd in 2004 voor de positie gevraagd door partijleidster Sonia Gandhi, weduwe van oud-premier Rajiv Gandhi, die weer de zoon is van oud-premier Indira Gandhi, dochter van de eerste premier van onafhankelijk India, Jawaharlal Nehru. Sonia’s zoon Rahul (38) bereidt zich voor op het partijleiderschap. Tijdens de campagne ontpopte Rahul zich als een goed strateeg. Steeds meer Indiërs zien in hem een toekomstig premier.
De grote overwinning betekent ook dat de Congrespartij waarschijnlijk minder partijen nodig heeft voor een coalitie dan tijdens de afgelopen regering en daardoor stabieler zal zijn. Vorig jaar werd gevreesd voor vervroegde verkiezingen omdat de communistische partijen in de coalitie hun steun opzegden aan het nucleaire akkoord dat India met de Verenigde Staten sloot. De communisten raken waarschijnlijk de helft van hun zestig zetels kwijt.
De uitslag viel ook tegen voor de lokale partijen, die de afgelopen jaren bij deelstaatverkiezingen sterk in opkomst waren en als een behoorlijke bedreiging voor de twee grote partijen werden beschouwd. Het Derde Front, waarin een aantal van deze partijen verenigd zijn, lijkt minder dan tachtig zetels te behalen.
Onduidelijk is nog of BJP-leider L.K. Advani (81) uit de uitslag conclusies zal trekken voor zijn eigen positie.
Zo’n 60 procent van de 714 miljoen stemgerechtigden is gaan stemmen. Vijf jaar geleden lag de opkomst op 58 procent. Volgens de Indiase grondwet moet er uiterlijk 2 juni een nieuwe regering regering aantreden.
Lees vandaag in de papieren NRC Handelsblad een analyse over de verkiezingsuitslag van onze correspondent Wim Brummelman.