Barroso werd op één dag liberaler, socialer en groener
Commisievoorzitter Barroso moest het Europees Parlement winnen voor zijn herbenoeming. Hij deed in elke fractie een andere belofte: zijn kansen stegen.
Brussel, 10 sept. Hij is de belangrijkste man van Brussel. The president of le president noemen ze José Manuel Barroso, de Portugese voorzitter van de Europese Commissie. Maar gisteren in het Europees Parlement was hij plotseling ‘de kandidaat’. Barroso wil graag opnieuw voor vijf jaar worden benoemd. Nog nooit was er in dat parlement zo veel te doen over de benoeming van een Commissie-voorzitter.
Alle fracties in het Europees Parlement hadden Barroso uitgenodigd voor een ‘hoorzitting’. Gisteren bracht hij een bezoek aan de sociaal-democraten, de liberalen en de groenen, de drie fracties die de meeste kritiek op hem hebben. Barroso is alleen zeker van de steun van de christen-democraten en conservatieven. Maar dat is niet genoeg.
De groenen hadden als enigen hun deuren opgezet. Daniel Cohn-Bendit, de fractievoorzitter van de groenen die in 1968 Parijse studentenprotesten leidde, voert nu al maanden campagne tegen Barroso. Toen de Portugees aan het einde van de middag binnenkwam in het zaaltje van de groenen gafhij Cohn-Bendit nog wel een hand. Maar hij keek hem niet aan.
Cohn-Bendit: „Ik zou u willen vragen uw antwoorden te beperken tot een minuut of zes. We hopen dus dat u wat korter bent dan gewoonlijk in de plenaire vergadering.”
Barroso: „Maar u wilt toch nog wel horen wat de antwoorden zijn?”
Barroso is de enige officiële kandidaat voor de baan en hij heeft de steun van alle Europese regeringsleiders. Maar zijn tegenstanders vinden dat geen argument vóór hem. Sterker nog, het werkt zelfs tegen hem. Parlementariërs vinden dat Barroso te veel luistert naar die regeringsleiders en te weinig initiatieven neemt om Europa als geheel verder te helpen.
Het gaat dus over de persoon Barroso, maar ook over de verhoudingen binnen de EU. Het Europees Parlement eist meer macht op, om te beginnen bij zijn benoeming. Voor het eerst in de geschiedenis heeft het Europees Parlement aan een beoogde voorzitter gevraagd op papier te zetten wat zijn plannen zijn voor de komende vijf jaar. Zodat ze iets hebben om hem aan te houden. Maar de toekomstvisie die Barroso vorige week presenteerde overtuigde veel sociaal-democraten, liberalen en groenen niet. Te vaag, vonden ze.
Daarom deed Barroso gisteren meer concrete toezeggingen. Aan de sociaal-democraten beloofde hij te kijken naar de regels die het nu mogelijk maken dat uitzendkrachten uit de ene lidstaat voor weinig geld in een andere lidstaat werken – de sociaal-democraten willen dat die regels veranderen. De liberalen beloofde hij een aparte eurocommissaris voor mensenrechten – iets wat de liberalen graag willen omdat ze zich bijvoorbeeld zorgen maken over de positie van homo’s in sommige Oost-Europese landen. En tegen de groenen zei hij dat het huidige klimaatbeleid wat hem betreft niet genoeg is.
In Brussel is iedereen nu aan het rekenen: haalt hij het of haalt hij het niet? Een flink deel van de liberalen neigt naar ‘ja’, en dat is waarschijnlijk genoeg. Maar het is moeilijk rekenen, want er zijn veel partijen. En de fractiediscipline is in Brussel minder groot dan in Den Haag. Bovendien is de stemming volgende week woensdag geheim. Parlementariërs die onder druk staan van hun hoofdstad, waar partijgenoten in een regering zitten die Barroso steunt, kunnen best zeggen dat ze voor hem gaan stemmen. Maar niemand weet zeker of zij dat ook zullen doen.
Guy Verhofstadt, de leider van de liberalen, leek het gisteren wel naar zijn zin te hebben. Als oud-premier van België weet hij alles over politiek onderhandelen. „Het was belangrijk dat we een aantal verduidelijkingen hebben gekregen van de kandidaat”, zei hij. Maar het was nog niet genoeg. En Verhofstadt vroeg Barroso volgende week tijdens een debat met het hele Europees Parlement nog maar eens te herhalen wat hij gisteren aan de verschillende fracties beloofde.
Liberalen en sociaal-democraten kiezen dezelfde strategie. Ze beslissen pas volgende week wat ze zullen stemmen. Zo hebben ze nog even de tijd om Barroso nieuwe beloften te laten doen. Guy Verhofstadt was daarover gisteren eerlijk. „We willen dat zo veel mogelijk van onze punten terugvinden in het programma van de Commissie.” De liberalen vragen bijvoorbeeld nog om een Europees herstelplan voor de economie. En de sociaal-democraten willen straks de nieuwe EU-minister van Buitenlandse Zaken leveren (die ook vice-voorzitter wordt van de Europese Commissie).
Guy Verhofstadt verwees ook naar adviezen van juristen, die vinden dat er nóg een keer moet worden gestemd over Barroso als het nieuwe Verdrag van Lissabon in werking treedt. De belangrijkste man van Brussel moet zo lang mogelijk bungelen.