Van Baalen: na Barroso ook tweede termijn Kroes
Straatsburg, 16 sept. Premier Balkenende moet nu de ,,blokkade opheffen” tegen een tweede termijn voor Neelie Kroes als Eurocommissaris. Dat zegt Europarlementariër Hans van Baalen (VVD) in een reactie op de herbenoeming van de Portugees José Manuel Barroso (53) als voorzitter van de Europese Commissie.
Een meerderheid van 382 tegen 219 Europarlementariërs stemde vanmiddag in met een tweede termijn van Barroso. Er waren 117 onthoudingen. Ook Van Baalen, die aanvankelijk kritisch was over de Portugees, stemde voor hem. Barroso wist Van Baalen en andere liberalen vorige week tijdens een hoorzitting achter gesloten deuren te overtuigen.
Volgens de VVD’er zei Barroso toen dat hij Kroes, nu verantwoordelijk voor Mededinging, graag terugziet als Eurocommissaris. ,,Ze is een bekend en gewaardeerd gezicht in Nederland en staat boven de partijen”, zegt Van Baalen over zijn partijgenoot Kroes. ,,Het CDA moet Kroes niet langer blokkeren.”
José Manuel Barroso is de eerste Commissie-voorzitter sinds het tijdperk van Jacques Delors (1985-1995) die aanblijft na één termijn. Nog nooit was er in het Europees Parlement zoveel te doen om de benoeming van een Commissie-voorzitter.
De stemming vanmiddag was geheim. Maar de meeste Nederlandse Europarlementariërs hadden wel vooraf aangekondigd hoe ze zouden stemmen. Die van CDA , VVD en ChristenUnie waren voor Barroso. De leden van de PVV, PvdA, D66, Groenlinks en SP zouden tegen stemmen.
Het is duidelijk dat Barroso is herkozen door een centrum-rechtse meerderheid. Toch zijn ook tegenstanders van Barroso, zoals Judith Sargentini van GroenLinks, gedeeltelijk tevreden. ,,De herverkiezing van Barroso heeft de positie van het Europees Parlement aanzienlijk versterkt”, zegt ze. ,,Op initiatief van de Groenen heeft het Europarlement de stemming van Barroso voor de zomer uitgesteld naar vandaag. Het Europarlement heeft toen afgedwongen dat de Barroso eerst met plannen kwam en zich heeft moeten verantwoorden over zijn plannen in de fracties. Dit is heel goed geweest en versterkt straks ook de positie van Barroso zelf ten opzichte van de regeringsleiders."
Barroso werd al in juli unaniem voorgedragen door regeringsleiders. Maar in het Europees Parlement, dat ook met zijn benoeming moest instemmen, was veel kritiek op hem.
Sociaal-democraten, liberalen en groenen klaagden dat hij een slappe voorzitter was geweest. Ze zeiden dat hij de afgelopen jaren te veel had geluisterd naar de wensen van regeringsleiders en dat hij te weinig initiatieven had genomen om te komen tot gemeenschappelijk Europees beleid, met name aan het begin van de economische crisis.
Maar veel liberalen besloten Barroso toch te steunen nadat hij hen vorige week een aantal beloften had gedaan, zoals een aparte Eurocommissaris voor mensenrechten. Barroso zei verder toe dat hij de regels voor strenger toezicht op banken, die nu in de maak zijn, over enkele jaren opnieuw zal herzien. En dat hij met regeringen zal ,,vechten” om ervoor te zorgen dat de EU meer ,,eigen inkomsten” krijgt, los van de contributies van lidstaten.
,,Ik zal mijn best doen om het Europese belang te dienen”, zei Barroso na de stemming. Van Daniel Cohn-Bendit, de Frans-Duitse leider van de groenen die de afgelopen maanden het verzet tegen zijn herbenoeming leidde, kreeg hij een bos bloemen en een T-shirt met de tekst stop-Barroso.
Barroso had volgens het huidige Verdrag van Nice genoeg aan een gekwalificeerde meerderheid (de helft plus één van de som van alle stemmen voor en tegen). Maar over enkele maanden wordt waarschijnlijk het Verdrag van Lissabon van kracht, dat voorschrijft dat een kandidaat-voorzitter voor de Europese Commissie een absolute meerderheid nodig heeft (de helft plus één van het totale aantal zetels). Omdat Barroso een groot voorstander is van dat nieuwe verdrag, was het politiek interessant of hij die absolute meerderheid (369 stemmen) zou halen. Dat was net het geval, hij kreeg dertien stemmen meer dan nodig.
Martin Schulz, de Duitse leider van de sociaal-democraten, wijst er op dat Barroso die absolute meerderheid alleen kreeg dankzij de steun van een nieuwe fractie rond conservatieven uit Groot-Brittannië, Polen en Tsjechië. Die zijn niet bepaald voor verdere samenwerking in Europa, zoals Barroso zegt te zijn. ,,Barroso zal de komende tijd nog heel wat slapeloze nachten hebben”, zegt Schulz. ,,Want de steun voor hem in het Europees Parlement is zeer kwetsbaar.’’
Barroso kan nu een nieuwe Europese Commissie gaan vormen. Hij zal de komende tijd onder druk blijven staan van het Europees Parlement om zich te houden aan gedane beloften en om nieuwe toezeggingen te doen. Ook over de gehele Europese Commissie mag het Europees Parlement straks nog een keer stemmen.