President Tsjechië tekent Verdrag van Lissabon

Rotterdam, 3 nov. De eurosceptische Tsjechische president Vaclav Klaus heeft na lang uitstellen vandaag het Verdrag van Lissabon getekend. Dat heeft hij vanmiddag op een persconferentie gezegd.

,,Ik heb vandaag om 15.00 uur het Verdrag van Lissabon getekend", zei Klaus vanmiddag tegen verslaggevers.

De Tsjechische ratificatie, die lang op zich liet wachten, volgt op de uitspraak van het Constitutionele Hof vanochtend dat het verdrag niet in strijd is met de Tsjechische grondwet. Een groep Tsjechische senatoren had het hof, dat in Brno zetelt, gevraagd om daar onderzoek naar te doen.

,,Ik had de uitspraak van het hof verwacht en ik respecteer die, hoewel ik het fundamenteel oneens ben met de inhoud en argumentatie ervan", aldus Klaus in de persconferentie. De eigenzinnige Klaus gaf het verdrag nog wel een trap na: ,,Met het inwerking treden van het Verdrag van Lissabon, zal Tsjechië ophouden te bestaan als soevereine staat."

Lang ratificatieproces voltooid

Hiermee is het lange ratificatieproces van het Verdrag van Lissabon voltooid. Kort voor de persconferentie van Klaus zei José Manuel Barroso, voorzitter van de Europese Commissie, dat het verdrag na de Tsjechische ratificatie al in december of januari in werking kan treden.

De regeringsleiders van de 27 EU-landen bereikten op 13 december 2007 overeenstemming over hervorming van het EU-bestuur. Het verdrag moet de Unie slagvaardiger maken en voorziet onder meer in de functie van een vaste voorzitter voor de Europese Raad, een soort EU-president.

Het verdrag volgde op het afwijzen van de Europese Grondwet, door Nederland en Frankrijk in 2005. Deze landen ratificeerden het Verdrag van Lissabon zonder al te veel rumoer. Deze keer kwam de tegenwerking vooral van Ierland, Polen en Tsjechië.

De Ieren, die elke wijziging van de grondwet via een referendum moeten goedkeuren, stemden in eerste instantie met een ruime meerderheid tegen het verdrag. Na enkele tegemoetkomingen besloten de Ieren bij een tweede referendum, een maand geleden, 'Lissabon' alsnog goed te keuren.

Hoewel het Poolse parlement het verdrag al vorig jaar in ruime meerderheid bekrachtigde, wilde de eurosceptische president Kaczynski lange tijd niet zijn benodigde handtekening onder het document zetten. Een week na het tweede Ierse referendum deed hij dat alsnog.

Vanochtend werd de laatste hobbel weggenomen toen het Constitutionele Hof van Tsjechië het verdrag goedkeurde.

Hoofdpunten Verdrag van Lissabon

• De Europese Raad van regeringsleiders krijgt een vaste voorzitter, voor maximaal vijf jaar.
• Elke lidstaat houdt een lid in de Europese Commissie.
• De twee bestaande functies – buitenlandcoördinator van de EU-Raad en buitenland-commissaris van de Europese Commissie – worden samengevoegd. De functionaris wordt tevens vice- voorzitter van de Europese Commissie en krijgt een ‘eigen’ diplomatieke dienst.
• De regeringen raken hun vetorecht op verschillende beleidsterreinen kwijt. Daardoor zullen besluiten vaker met gekwalificeerde meerderheid (kunnen) worden genomen.
• Het Europees Parlement krijgt meer zeggenschap, met name over landbouw en visserij, justitie en EU-begroting.
• De nationale parlementen krijgen meer mogelijkheden om wetsvoorstellen van de Europese Commissie tegen te houden (‘noodrem’).
• Burgerinitiatief: ten minste één miljoen burgers uit ‘een significant aantal lidstaten’ kunnen met hun handtekening de Europese Commissie verzoeken een wetsvoorstel over een bepaald onderwerp te maken.
• Bij asiel en immigratie voeren de EU-regeringen een gemeenschappelijk beleid met efficiënte bewaking van de EU- buitengrenzen.
• Ter bestrijding van ernstige grensoverschrijdende misdaad die de financiële belangen van de EU schaadt, kan een Europees openbaar ministerie worden ingesteld.
• Het Handvest van Grondrechten van de EU wordt expliciet in het verdrag verankerd.
• De EU wordt een rechtspersoon. Daardoor kan zij deelnemen aan internationale overeenkomsten.
• De lidstaten kunnen zich uit de EU terugtrekken.