Roemenië kiest nieuwe president

Boekarest, 22 nov. Roemenië houdt vandaag de eerste ronde van de presidentsverkiezingen.

De strijd om het presidentschap is fel, gepersonifieerd en verdeelt de partijen in het parlement, die ieder een eigen kandidaat steunen. Half oktober viel het kabinet. Door de sfeer rondom de verkiezingen is het sindsdien niet gelukt een nieuwe regering te benoemen. „Deze verkiezingen onderbreken het functioneren van de instituties”, zegt politiek analist en columnist Cristian Ghinea, „op het slechtst denkbare moment.”

Het is onwaarschijnlijk dat een van de presidentskandidaten in Roemenië al in de eerste ronde een meerderheid van de stemmen haalt. Dan wordt op 6 december een tweede ronde gehouden, waarin huidig president Basescu het volgens de peilingen zal opnemen tegen sociaal-democraat Mircea Geoana.

De nieuwe president doet een voorstel voor een nieuwe premier, die dan waarschijnlijk een regering mag vormen. Tot die tijd zit Roemenië zonder.

Doordat er geen regering is om een begroting voor 2010 voor te stellen, hebben EU en IMF de overboeking van een deel van hun miljardenlening uitgesteld. Het geld is dringend nodig om tijdens de economische crisis de lonen en pensioenen te blijven betalen.

De sterkste troef van Basescu, de grootste kanshebber, is zijn imago van man van het volk die tegen een verrotte politieke klasse strijdt. Na zijn verkiezing in 2004 maakte hij aanvankelijk werk van zijn belofte de corruptie aan te pakken, een zware EU-eis, en benoemde jurist en mensenrechtenactivist Monica Macovei tot minister van Justitie. Sinds de toetreding tot de EU op 1 januari 2007 staat dat thema echter een stuk minder hoog op de politieke agenda.

Eind oktober besloot president Basescu een raadgevend referendum uit te schrijven over verkleining van het in zijn ogen geldverslindende parlement. Te houden op dezelfde dag als de presidentsverkiezingen. De referendumposters lijken erg op die van zijn campagne. ‘Ze [de kamerleden, red.] kunnen niet ontsnappen aan wat ze vrezen’, staat erop.

Een sluwe en vuile truc, vinden zijn tegenstanders en met hen een coalitie van burgerorganisaties. „Basescu wil van een stem tegen het gehate parlement een stem voor zichzelf maken. Dat is morele fraude”, zegt Cristian Pârvulescu, voorzitter van de stichting Pro Democratie en hoogleraar politicologie. Hij vermoedt dat na herverkiezing van Basescu een grondwetswijziging volgt waarmee de president meer macht krijgt.