Druk op Nederland om te blijven in Afghanistan

Nederlandse militairen in een Amerikaans militair vliegtuig op weg van Mindad naar Kandahar in Afghanistan.

Door onze redacteur Mark Kranenburg

De Nederlandse regering noemt het sturen van extra troepen naar Afghanistan een verstandig besluit. Maar is zelf sterk verdeeld over hoe het verder moet.

Den Haag, 2 dec. Instemmende reacties vanuit Den Haag op de toespraak van president Obama waarin hij aankondigde 30.000 militairen extra naar Afghanistan te sturen. Een „verstandig besluit’’ aldus minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA). Een „heldere en herkenbare visie’’, meent minister Van Middelkoop (Defensie, ChristenUnie).

Maar de reacties worden met een zekere terughoudendheid uitgesproken. Want terwijl iedereen het heeft over extra militairen naar Afghanistan, gaat het in Nederland juist om het terugtrekken van de eigen militairen.

Het is de lastige situatie die minister Verhagen eind september reeds voorzag toen hij zich in New York openlijk afvroeg of „Nederland wel alles op anderen kan afschuiven” door onverkort te blijven vasthouden aan het eerder genomen kabinetsbesluit om eind 2010 de Nederlandse militaire missie in Uruzgan te beëindigen.

Geharnaste motie

Verhagens poging politieke manoeuvreerruimte te krijgen had een averechts resultaat. De Tweede Kamer nam een geharnaste motie aan waarin het kabinet werd opgeroepen niet te tornen aan een kabinetsbesluit uit 2007. Daarin staat dat de Nederlandse missie in de zuidelijke Afghaanse provincie in 2010 zal worden beëindigd. Maar in de motie staat tevens dat de Nederlandse regering op dit vlak een „eigen verantwoordelijkheid” heeft.

Die eigen verantwoordelijkheid probeert het kabinet nu in te vullen. Voor 1 maart moet aan de Tweede Kamer duidelijk worden gemaakt of en op welke manier de militaire aanwezigheid in Uruzgan wordt voortgezet. Regeringspartij PvdA wil dat het kabinet nog voor het kerstreces uitsluitsel geeft. De partij wil geen moeilijke boodschappen vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart. Voor de PvdA zou het moeilijk te verkopen zijn dat Nederland toch nog op de één of andere manier doorgaat in Afghanistan.

Meer over Afghanistan in de krant en digitale editie:
-Correspondent Tom-Jan Meeus spreekt met een Afghanistan-veteraan over de toespraak
-Hanneke Chin-A-Fo tekende in Kabul de reactie van generaal McChrystal op

Druk op Nederland

Intussen wordt van alle kanten druk uitgeoefend op Nederland om te blijven. Vorige week belde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, met haar collega Verhagen. De Amerikaanse vicepresident Biden belde vanmorgen met premier Balkenende. Vanmorgen zei de Amerikaanse gezant voor Afghanistan, Richard Holbrooke, in Brussel dat Nederland „uitstekend werk” doet in Uruzgan en sprak de hoop uit dat Nederland „een manier” vindt om er te blijven. De Amerikaanse ambassade bewerkt Nederlandse Kamerleden. Ook andere NAVO-landen laten zich niet onbetuigd.

Dat Nederland de leidende rol in Uruzgan volgend jaar zal opgeven staat vast. Maar het gaat er nu om wat het kabinet nog kan doen om te voorkomen dat bij bondgenoten de indruk ontstaat dat Nederland zijn handen volledig van Afghanistan aftrekt. Centraal daarbij staan de Nederlandse ontwikkelingsactiviteiten in de provincie. De ministers Verhagen en Van Middelkoop zouden het liefst zien dat Nederlandse militairen betrokken blijven bij een zogeheten Provinciaal Reconstructie Team, mogelijk met 300 tot 500 man. Voorts wordt gekeken naar de vorming van teams die Afghaanse militairen opleiden.

Dat zou betekenen dat, anders dan de aankondiging uit 2007, de laatste militair niet eind 2010 uit Uruzgan zal zijn vertrokken.

Gerelateerde artikelen:

Gepubliceerd in:
Buitenland