Nederland heft blokkade tegen Servië op
Rotterdam, 7 dec. Nederland heeft vanavond het verzet tegen nauwere banden van de EU met Servië opgegeven. Minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft ermee ingestemd het handelsdeel van een EU-akkoord met het Balkanland niet langer te bevriezen, aldus diplomaten in Brussel.
Nederland was tijdenlang de dwarsligger onder de 27 EU-landen, omdat Nederland de Servische samenwerking met het Joegoslavië-tribunaal niet goed genoeg vond. Het rapport dat hoofdaanklager Serge Brammertz van het tribunaal donderdag presenteerde, was volgens Verhagen echter positiever dan zijn voorgaande rapporten.
Volgens Brammertz is bij de samenwerking tussen het tribunaal en de Servische autoriteiten sprake van aanhoudende verbetering. Maar hij wijst er tevens op dat aan de belangrijkste opdracht, het opsporen en gevangen nemen van de van oorlogsmisdaden verdachte generaal Ratko Mladic en de voormalige Servische rebellenleider Goran Hadzic, nog altijd niet is voldaan.
Veel EU-landen wilden vanavond al direct besluiten het gehele akkoord over de toenadering te ratificeren, waarbij ook andere versoepelingen zijn afgesproken zoals makkelijker visaverstrekkingen. Maar Verhagen kon die landen er naar eigen zeggen van overtuigen dat nog niet te doen. Zo staat Servië nog minstens enkele maanden onder druk om mee te werken met het tribunaal.
„In juni kijken we daarom of we het hele akkoord kunnen ratificeren'', stelde minister Verhagen tegen persbureau ANP. „Daarvoor is minimaal nodig dat de aanklager zegt dat de Servische regering er alles aan doet om de twee voortvluchtige oorlogsmisdadigers op te sporen, onder wie de generaal Ratko Mladic.”
Tot voor kort was de overlevering van deze twee verdachten aan het tribunaal voor Nederland cruciaal. Zolang dit niet was gebeurd hield Nederland EU-afspraken over het aanhalen van de banden met Servië tegen. Binnen de Unie stond Nederland hierin samen met België alleen, maar dit laatste land wilde de zaak niet op de spits drijven. EU-verdragen kunnen alleen van kracht worden als alle 27 lidstaten ermee instemmen.
Verhagen zei vorige week in een eerste reactie op het rapport van Brammertz dat diens positieve oordeel „zwaar weegt” bij de Nederlandse afweging. Maar volgens Verhagen moest de druk op Servië gehandhaafd worden opdat de laatste twee voortvluchtigen worden opgespoord en overgedragen.
Verhagen kon voor zijn aanvankelijke onverzettelijke houding rekenen op de unanieme steun van de Tweede Kamer. Maar de regeringspartijen hebben hem onlangs meer politieke ruimte verschaft, waardoor er sprake was van een versoepeling van de Nederlandse houding.