Kans op stevig klimaatakkoord verkeken

Kopenhagen, 18 dec. De kans op een stevig klimaatakkoord in Kopenhagen lijkt verkeken, na de toespraken vanochtend van de Chinese premier Wen Jiabao en de Amerikaanse president Barack Obama. Beiden herhaalden oude standpunten, prezen hun eigen beleid en beschuldigden daarmee de ander van het laten mislukken van de klimaattop.

Premier Wen hamerde op de noodzaak om vast te houden aan het Kyoto-protocol en de noodzaak van internationaal vastgelegde verplichtingen van emissiereducties door de rijke landen. Ontwikkelingslanden, waartoe Wen ook China rekent, moeten ook maatregelen nemen, maar alleen op vrijwillige basis. Zij zijn niet verantwoordelijk voor het ontstaan van het probleem, zegt Wen.

De VS willen zich liever beperken tot nationale verplichtingen en eisen dat ook opkomende economieën als China zich houden aan emissielimieten. De reducties, ook die van China, zouden onder een internationaal controleregime moeten komen.

Geen extra toezeggingen VS

Obama maakte duidelijk dat er geen extra Amerikaanse toezeggingen komen. „De tijd raakt op. Dit is the bottom line”, zei hij over het bod van Amerika. Klimaatblog
Redacteur ter plaatse Paul Luttikhuis blogt dagelijks op het Klimaatblog over de weg naar een nieuw klimaatverdrag.

Voor zijn toespraak had Obama, die rond een uur of tien in Kopenhagen was aangekomen, nog een bijeenkomst met onder andere de Franse president Sarkozy, de Duitse bondskanselier Merkel, de Britse premier Brown en enkele andere regeringsleiders, om te kijken of er een uitweg uit de impasse gevonden kon worden.

Maar uit de manier waarop onder anderen Sarkozy vanmorgen duidelijk maakte dat in zijn visie China de zaak blokkeert, door te weigeren zijn klimaatacties te laten controleren, bleek dat er geen beweging is.

Frustrerende nachtelijke bijeenkomst

Regeringsleiders en leden van onderhandelingsdelegaties hebben de hele nacht doorgewerkt aan het ontwerpen van een slotverklaring. Volgens de Braziliaanse president Lula was dat een tamelijk frustrerende bijeenkomst – het leek wel een vergadering tussen vakbonden en werkgevers, zei de oud-vakbondsleider.

De voorlopige tekst zal vrijdagmiddag aan de bijna 120 regeringleiders en aan de leiders van de ruim 70 overige landendelegaties ter goedkeuring worden voorgelegd. Onderhandelingen over de details zijn nog steeds gaande.

Volgens ingewijden is de belangrijke grens voor de maximale opwarming (niet meer dan 2 graden Celsius) uitgangspunt van de tekst. Het is echter nog niet duidelijk of een optelsom van alle beloftes voor emissiereducties van de rijke landen bij elkaar voldoende is om onder die 2 graden opwarming te blijven.

Financiering en transparantie

Gisteren lekte via de Britse krant The Guardian een document uit dat wetenschappers op verzoek van het klimaatbureau van de Verenigde Naties hebben gemaakt. Daarin staat dat de tot nu toe toegezegde emissiereducties zullen leiden tot een stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde met ongeveer 3 graden Celsius. Onderhandelaars zullen in de komende uren ongetwijfeld proberen het gat, ter grootte van ongeveer 44 gigaton zogeheten CO2- equivalent, te dichten.

Op het gebied van financiën zijn de partijen elkaar dicht genaderd. Gisteren maakte de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton op een persconferentie bekend dat de Verenigde Staten bereid zijn om te helpen bij het zoeken naar geld voor een klimaatfonds van 100 miljard dollar (ruim 62 miljard euro) vanaf 2020.

Zelfs op het gebied van de transparantie is er sprake van toenadering. De VS eisen dat China hun toezeggingen voor klimaatreducties laten controleren door een onafhankelijke instantie. China heeft dat tot nu toe geweigerd, maar gisteren zei de onderminister van Buitenlandse Zaken He Yafei dat China in „onderlinge dialoog” en wederzijds vertrouwen, maar met respect voor China’s soevereiniteit, een uitweg ziet uit deze impasse.

Klimaat in de krant

Lees vanmiddag in NRC Handelsblad nieuws, achtergronden en analyses over de klimaattop in Kopenhagen:

- Nieuws: Verwachting voor akkoord klimaat laag Aan een slotverklaring wordt gewerkt. Daar moet niet te veel van verwacht worden. Voorpagina & pag. 5.

- Analyse: Onderhandelen in de verlenging Ook nu weer dreigt een topconferentie op een dramatische slotsessie uit te lopen. Tijd is in internationale onderhandelingen een rekbaar begrip. Voorpagina & pag. 5.

- Dagelijks verslag: Deense voorzitter nergens meer te bekennen Waar zijn de Denen? De Denen, lijkt het, hebben de klimaattop onderschat. Dat geldt zowel buiten als binnen het conferentiecentrum. Pagina 5.

U kunt de artikelen ook lezen in de digitale editie, bereikbaar via een webabonnement of tijdelijke toegangspas.

Elders op nrc.nl over 'Kopenhagen':