Hervormingsgezinde geestelijke Iran overleden

Teheran, 20 dec. De vooraanstaande hervormingsgezinde Iraanse geestelijke grootayatollah Hossein Ali Montazeri is vannacht, in zijn woning in de voor shi'ieten heilige stad Qom, overleden. De geestelijke is 87 jaar geworden.

Montazeri werd ooit gezien als belangrijkste kandidaat voor de opvolging van de stichter van de islamitische republiek, ayatollah Khomeini (1902-1989). Hij raakte kort voor het overlijden van Khomeini met de grootayatollah in conflict over de massale executies van tegenstanders van het regime. Niet Montazeri, maar ayatollah Ali Khamenei volgde Khomeini als geestelijk leider van Iran op.

Montazeri speelde een prominente rol bij de stichting van de islamitische republiek in 1979. Hij raakte in 1997 in conflict met Khamenei, nadat hij vragen had gesteld over diens bevoegdheden als geestelijk leider. Dat leidde ertoe dat de religieuze school van Montazeri werd gesloten en dat hij tot en met 2002 onder huisarrest werd gesteld.

Nadat het regime in Teheran de betogingen tegen de gang van zaken bij de presidentsverkiezingen van juni dit jaar had neergeslagen, riep Montazeri de geestelijken op hun stilzwijgen te verbreken. De leidende geestelijken oefenden volgens hem een ,,dictatuur'' uit.

Voor 1979 was Montazeri actief in het verzet tegen de sjah, de toenmalige autocratische leider van Iran. Hij zat herhaaldelijk vast en werd in zijn cel gemarteld. Terwijl Khomeini in ballingschap in buurland Irak verbleef, trad Montazeri op als zijn vertegenwoordiger in Iran.

Duizenden mensen zijn volgens een website van gematigde Iraniërs op weg naar Qom gegaan om morgen de begrafenis van de grootayatollah bij te wonen.