Aanhang ayatollah Montazeri slaags na bijzetting
Teheran, 21 dec. Tienduizenden Iraniërs, van wie velen oppositieleuzen riepen, hebben vandaag in Qom de begrafenis bijgewoond van groot-ayatollah Hossein Ali Montazeri, die gisteren op 87-jarige leeftijd in de shi’itische heilige stad overleed.
Na de bijzetting raakten oproerpolitie en aanhangers van de invloedrijke geestelijke bij diens huis in Qom slaags. Montazeri, aangewezen opvolger van de oprichter van de islamitische republiek tot hij vlak voor diens dood in 1989 in ongenade viel, had zich dit jaar ontwikkeld tot geestelijk leider van de oppositie tegen het regime.
De autoriteiten hadden de buitenlandse pers verboden de teraardebestelling bij te wonen, de lokale media was opgedragen alleen melding te maken van kritiek op Montazeri.
Aanhangers riepen leuzen als „onvermoeibare Montazeri, we volgen u, ook al schiet de dictator ons dood”, meldden ooggetuigen per telefoon. Tegenstanders, die in kleinere aantallen aanwezig waren, riepen „hypocrieten, vertrek uit Qom”, aldus de website Rah-e sabz.
De dood van Montazeri valt samen met de belangrijkste shi’itische rouwperiode van het jaar, waarin miljoenen Iraniërs tien dagen lang de straat opgaan om de dood van Hussein, kleinzoon van de profeet Mohammed, te herdenken. Het is de eerste keer sinds de de omstreden verkiezingsoverwinning van president Mahmoud Ahmadinejad in juni, dat mensen in grote aantallen vrij op straat kunnen gaan. Oppositieleden zeggen nu dat Montazeri’s dood de komende dagen tijdens verscheidene bijeenkomsten zal worden herdacht.
Diverse groot-ayatollahs kwamen hun respect betonen aan Montazeri, die een van de hoogste shi’itische geestelijken ter wereld was, maar in Iran vele jaren onder huisarrest leefde sinds zijn conflict met de grondlegger van de islamitische republiek, wijlen ayatollah Khomeiny. Ook de oppositieleiders Mir Hossein Mousavi en Mehdi Karroubi waren aanwezig.
In wat een poging tot verzoening met de oppositie lijkt, gaf opperste leider ayatollah Ali Khamenei gisteren een condoleanceboodschap af voor Montazeri. Daarin wees hij wel op de ruzie met Khomeiny waarin Montazeri zich publiekelijk tegen massa-executies van politieke tegenstanders keerde. Maar „wij willen geen onoprechte condoleances”, riepen aanwezigen bij de begrafenis. Volgens de familie van Montazeri heeft Khamenei persoonlijk opdracht gegeven om Montazeri in het belangrijkste heiligdom van Qom te begraven.
Voor vanavond is er een herdenkingsdienst gepland in Qom, waar ook veel mensen op af zullen komen. „De wegen naar de stad zijn vol met auto’s, maar er is ook veel oproerpolitie. We moeten afwachten wat er gaat gebeuren”, zei een ooggetuige.