Zeven vragen over het zorgplan van Obama
Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft tijdens een historische zitting ingestemd met de hervorming van het zorgstelsel. Republikeinen waren fel tegen en ook niet alle Democraten steunden het plan.
Na urenlang debatteren en onderhandelen werd het zorgplan aangenomen met een nipte voorsprong van 219 stemmen voor en 212 tegen. Waarom is het zorgplan zo omstreden en wat zullen de gevolgen zijn?
Inhoudelijk gaat het om de inrichting van het zorgstelsel. Democraten vinden dat een ziektekostenverzekering een wettelijk recht zou moeten zijn. Republikeinen beschouwen een dergelijke polis als een particuliere keuze – de huidige praktijk in de Verenigde Staten. Zeven presidenten, zowel Democraten als Republikeinen, hebben de afgelopen honderd jaar vergeefs geprobeerd het recht op een zorgverzekering vast te leggen. De eerste poging was van Theodore Roosevelt in 1912. Bill Clinton was in 1993 de laatste die het probeerde. Mochten het Huis van Afgevaardigden voor Obama’s plannen stemmen, dan is er sprake van een historische doorbraak.
De essentie is dat, aldus berekeningen van onafhankelijke econometristen, 95 procent van de Amerikaanse bevolking binnen nu en drie jaar een ziektekostenverzekering krijgt. Op dit moment hebben 46 van de in totaal 308 miljoen Amerikanen geen verzekering.
Als de plannen worden doorgevoerd, blijven circa vijftien miljoen Amerikanen nog steeds onverzekerd. Dit zullen naar verwachting vooral mensen zonder inkomen zijn, die vaak de weg naar de overheid niet weten. Onverzekerd blijft ook een deel van de jongeren, die in de VS vaker menen dat het relatief kleine risico op ziekte niet opweegt tegen de hoge kosten van een polis.
Het verschil met de huidige wetgeving is dat Amerikanen voortaan verplicht zijn een ziektepolis te kopen. Doen ze dat niet, dan krijgen ze een boete. Die boete is niet hoog, een paar honderd dollar, ook een reden waarom naar verwachting nog steeds 5 procent van de bevolking geen polis zou kopen.
Daartegenover staat dat verzekeraars in de toekomst geen klanten meer mogen weigeren. Ook zij worden in dat geval beboet. De boete beslaat honderd dollar per dag dat een klant een verzekering wordt geweigerd. Sceptici voorzien echter dat verzekeraars bij dure medische ingrepen bewust zullen kiezen voor de boete, in plaats van de patiënt een verzekering te gunnen.
Uit twee bronnen. Obama trekt de belastingverlagingen in voor de allerhoogste inkomens, die zijn voorganger George W. Bush invoerde. Obama wilde dit eigenlijk al direct na zijn aantreden doen, maar deed dit niet om de bestedingen tijdens de recessie op peil te houden. Bedoeling is nu dat de belastingverlagingen volgend jaar worden teruggedraaid.
De tweede bron is een bezuiniging op Medicare en Medicaid. Dat zijn voorzieningen waarmee ouderen en mensen met een minimuminkomen nu al (bijna) gratis gezondheidszorg krijgen. Obama zegt dat artsen vaak te hoge tarieven voor hun hulp via Medicare en Medicaid rekenen. Hij zegt bovendien dat hij fraude met deze voorzieningen wil terugdraaien.
Deskundigen waarschuwen dat het moeilijk zal zijn deze laatste bezuinigingen door te voeren. Zij vrezen daarom dat Obama’s plannen de kosten van het Amerikaanse zorgstelsel – met 2.500 miljard dollar per jaar nu al het duurste ter wereld – alleen maar verder zullen opvoeren.
Maar volgens de voorlopige berekeningen van econometristen is dit niet het geval. Zij denken dat Obama met zijn zorgplan meer geld bezuinigt, dan hij uitgeeft aan subsidies – waarmee de laagste inkomens hun nieuwe ziektepolis kunnen kopen.
Die conclusie is mede gebaseerd op een boekhoudkundige truc van Obama: De bezuinigingen om de zorgplannen te financieren worden direct van kracht, terwijl de uitvoering van de kern van de zorgplannen op zijn vroegst vanaf 2012 wordt gerealiseerd. Zo haalt Obama de komende jaren meer geld op dan hij uitgeeft.
Voor de Amerikaanse ziektekostenverzekeraars – die zeer impopulair zijn – hebben de plannen meer voordelen dan nadelen.
Ten eerste wordt de machtspositie van ziektekostenverzekeraars niet wezenlijk aangetast. De oprichting van een overheidsbedrijf dat bestaande verzekeraars beconcurreert, de zogenoemde ‘public option’ en een Democratisch speerpunt, is het afgelopen jaar gesneuveld. En als de plannen worden aangenomen, krijgen de verzekeraars er miljoenen klanten bij.
Een nadeel is dat zij geen klanten meer mogen weigeren. Ook krijgen verzekerden nu niets vergoed bij medische kosten voor bestaande ziekten die zij bij het afsluiten van de polis niet hebben gemeld. Dit zal in de toekomst verboden worden. Tevens worden de mogelijkheden om klanten te misleiden – een beruchte praktijk – sterk ingeperkt.
Bekijk laatste oproep Obama om voor zorgplan te stemmen:
Verder mag worden verwacht dat drie andere grote spelers in de sector de plannen niet automatisch enthousiast uit zullen voeren.
De farmaceutische industrie heeft beloofd medicijnen goedkoper te maken. Soortgelijke beloften zijn in het verleden zelden nagekomen.
De inkomsten van ziekenhuizen lopen terug.
En artsen klagen dat Obama alleen maar een proef zou willen invoeren, om het aantal schadeclaims bij medische fouten terug te dringen. Veel artsen menen dat het Amerikaanse zorgstelsel zo duur is, omdat de claimcultuur ze dwingt overbodige onderzoeken te doen. Onafhankelijke deskundigen beamen dit.
Het aannemen van het zorgplan is de grootste overwinning in zijn presidentschap tot nu toe.
Of het Obama ook op korte termijn voordeel oplevert, is onzeker. De meeste onderdelen van de plannen gaan pas in of na 2012 in. De plannen waren afgaande op peilingen het afgelopen jaar niet populair.
Wel kan Obama laten zien dat hij de hervormer is die hij in 2008 beloofde te zijn. En belangrijker: hij kan het beeld doorbreken dat hij een weifelaar is. Amerikanen houden van leiders die bereid zijn te vechten voor hun idealen. En duidelijk is dat Obama vechtlust heeft getoond. Ondanks alle tegenstand is hij het afgelopen jaar blijven lobbyen voor het zorgplan.
Ja en nee.
Het Huis van Afgevaardigden stemde zondag in met het wetsvoorstel dat de Senaat afgelopen december al heeft goedgekeurd.
Maar onderdeel van het broze compromis dat Democraten de laatste weken uitwerkten, is dat de inhoud van het wetsvoorstel nog wordt gewijzigd. Daarbij doet zich het probleem voor dat Democraten in de Senaat niet langer over een supermeerderheid van zestig zetels beschikken. Dit stelt Republikeinen in de gelegenheid de plannen te blokkeren met een zogenoemde filibuster.
Democraten had hiervoor een omweg bedacht. Het Huis stemde in een tweede ronde over wijzigingen in de nieuwe wet, waar de Senaat dan later deze week weer over stemt. Democraten lanceren deze wijzigingen als onderdeel van de opstelling van de begroting. En de Senaat mag de begroting met een enkelvoudige meerderheid van 51 stemmen aannemen, omdat de politiek anders nauwelijks tot uitgaven zou kunnen besluiten. Dat is kort gezegd de tactiek van de Democraten.
Het is opnieuw een zeer breekbaar proces. De belangrijkste reden dat Obama zijn reis naar Indonesië en Australië heeft afgezegd, is dat hij wil voorkomen dat de Senaat alsnog dwars gaat liggen. Maar garanties heeft hij niet.
Integendeel. Strijdbaarheid wordt door Republikeinse kiezers traditioneel hoger gewaardeerd dan prestaties. Verzet tegen bestaande wetgeving is in hun geval vaak de beste manier om verkiezingen te winnen.
Het beste voorbeeld is hier abortus. Abortus is al 37 jaar legaal in de VS. Dat is beslist door het Hooggerechtshof en het is politiek nagenoeg onmogelijk dit terug te draaien. Toch voeren Republikeinse kandidaten altijd hun verzet tegen abortus aan als bewijs van hun ideologische zuiverheid. Reagan (1981-1989), Bush sr. (1989-1993) en Bush jr. (2001-2009) werden er president mee, zonder dat ze vervolgens in staat waren het recht op abortus terug te draaien.
Een deel van de Republikeinse achterban is nu even strijdbaar tegen de zorgplannen. Wantrouwen tegen de overheid zit diep in de VS. Het succes van de conservatieve Tea Party en dat van de oud-vicepresidentskandidate Sarah Palin op Facebook getuigen daarvan. De Tea Party en Palin vertegenwoordigen bij lange na geen meerderheid in de VS. Maar dat is niet nodig om in het land verkiezingen te winnen: omdat de opkomst traditioneel laag is, wint meestal de kandidaat met de meest strijdbare achterban. Republikeinen hebben ook aangekondigd dat zij zich de komende jaren zullen verzetten tegen de zorgplannen, die zij arrogant en on-Amerikaans noemen.