Aswolk verstoort Europees luchtverkeer
Rotterdam, 15 april. Na een nieuwe vulkaanuitbarsting op IJsland is het Europese vliegverkeer ernstig verstoord door een vulkanische aswolk.
Het Nederlandse vliegverkeer wordt naar verwachting vanaf 19.00 uur stilgelegd, meldt Schiphol. Het vliegverkeer wordt de komende uren in fases afgebouwd. Hoe lang de sluiting van het Nederlandse luchtruim gaat duren, is nog onbekend.
Het is de eerste keer dat het KNMI een alarm uitgeeft wegens vulkanische as in het luchtruim.
De vulkaan bij de gletsjer Eyjafjallajökull kwam gisteravond voor de tweede keer in minder dan een maand tot een uitbarsting.
De hinder voor het vliegverkeer begon vanochtend in Scandinavië en het noorden van Groot-Brittannië. Op alle luchthavens in Noorwegen en in het noorden van Zweden moesten vanochtend vluchten worden afgelast. De luchthavens van de Schotse steden Aberdeen, Glasgow en Edinburgh annuleerden alle vluchten, in het Engelse Birmingham en het Noord-Ierse Belfast werden vluchten afgelast. Sinds 13.00 uur is vliegen vanaf en naar alle Londense luchthavens zoals Heathrow onmogelijk. Heathrow is met 1.300 vluchten en bijna 200.000 passagiers per dag een van de drukste luchthavens ter wereld.
Vanmiddag ondervindt het vliegverkeer in Nederland, België en het westen van Duitsland grote hinder van de aswolk, aldus Eurocontrol, de Europese luchtverkeersleiding. Dat betekent dat ook Zaventem, bij Brussel, en Frankfurt gedeeltelijk stil zouden komen te liggen. Hoe lang dat zal duren kan Eurocontrol niet zeggen. „We bekijken de situatie van uur tot uur en van vliegzone tot vliegzone”, aldus woordvoerder Lucia Pasquini.
Volgens een woordvoerder van Schiphol zal in de loop van de middag het vliegverkeer afnemen, maar het is nog niet zeker of alle vluchten worden afgelast. Voor 13.00 uur werden al vijftig vluchten geannuleerd omdat bestemmingen in Scandinavië en Groot-Brittannië niet bereikbaar waren.
Het is aan landen zelf om te bepalen of een luchtruim wordt gesloten. Zo ver is het in Nederland nog niet. Minister Eurlings (Verkeer en Waterstaat, CDA) liet vanmiddag weten dat hij nog in overleg is over mogelijke maatregelen. „Deskundigen volgen de ontwikkelingen en leveren op basis daarvan een advies”, aldus een woordvoerder van Eurlings.
Eén van de „operationele maatregelen” van Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) zou kunnen zijn om vluchten niet meer in behandeling te nemen, laat een woordvoerder van LVNL weten. Zij noemde het vanmiddag „voorbarig” om over het sluiten van het luchtruim te spreken, maar sloot een operationele maatregel niet uit. Zo’n maatregel maakt het mogelijk, in tegenstelling tot het sluiten van het luchtruim, om in uitzonderlijke gevallen van bijvoorbeeld uitwijkende vliegtuigen deze toch in behandeling te nemen.
Vulkanische as
Volgens woordvoerder Harry Geurts van het KNMI blijft de vulkanische as nog zeker de hele dag boven Nederland hangen. Om 12.30 uur bevond het grootste deel van de wolk zich 60 kilometer ten noordwesten van Den Helder. Van daar trekt de wolk in zuidoostelijke richting over Nederland richting België en het zuidwesten van Duitsland.
De vulkanische aswolk hangt ruim 5 kilometer boven Nederland en is niet met het blote oog te zien. Wel kan een rode gloed zichtbaar worden bij zonsondergang. Over de komende dagen valt volgens het KNMI moeilijk iets te zeggen. Dat hangt zowel van de luchtstromingen af als van de activiteit van de IJslandse vulkaan.
De vulkanische aswolk is vooral een probleem als vliegtuigen hun kruishoogte proberen te bereiken. Voor intercontinentale vluchten is dat minstens 10 kilometer. As van vulkanen is erg schadelijk voor vliegtuigmotoren. In 1989 vielen alle vier de motoren van een KLM-vlucht van Schiphol naar Tokio uit, toen het toestel bij Alaska door een wolk vulkanische as van de vulkaan Mount Redoubt vloog. De Boeing 747-400 zakte ruim 4 kilometer maar de bemanning slaagde erin een noodlanding te maken.
Eyjafjallajokull
De vulkaan onder de gletsjer Eyjafjallajokull kwam gisteravond voor de tweede keer in minder dan een maand tot een uitbarsting. Door de dikke rook, stoom en het smeltwater van sneeuw en ijs op de gletsjer moesten ruim 800 mensen in de buurt van de vulkaan geëvacueerd worden. Boven de vulkaan ontstond een wolk van ongeveer acht kilometer hoog. Het water in de nabijgelegen rivier steeg met drie meter, reddingswerkers hebben gaten in de snelweg langs de kust gemaakt zodat het water sneller naar de zee kan stromen. Anders dreigden bruggen over de snelweg meegesleept te worden met het water.
Volgens Agust Gunnar Gylfason van de dienst Burgerbescherming is geen van de huizen in de omtrek in gevaar, al moet de ergste schade nog worden vastgesteld. Ongeveer 70 toeristen die in de buurt foto’s stonden te nemen van de gevolgen van de eerdere uitbarsting konden inderhaast in veiligheid worden gebracht door reddingswerkers.
Volgens wetenschappers was de uitbarsting van gisteren tien tot twintig keer zwaarder dan die van maart, wat voor een grotere kans op overstromingen zorgt. De vulkaan, op ongeveer 120 kilometer ten oosten van de IJslandse hoofdstad Reykjavik, kwam op 20 maart na bijna 200 jaar inactiviteit weer tot leven.
Satellietbeelden: