Vijf vragen over het massaprotest in Bangkok
Duizenden ‘rode shirts’ kamperen al weken in Bangkok tegen de regering. Wie zijn de demonstranten en wat willen ze? Vijf vragen en antwoorden.
Wie zijn die rode shirts?
Een allegaartje van boeren, arbeiders, democratie-activisten en politici dat vindt dat het ‘establishment’ de stem van het volk de laatste jaren stelselmatig heeft genegeerd. Veel van hen zijn aanhangers van de omstreden oud-premier Thaksin Shinawatra. Hij won twee verkiezingen met grote meerderheid, maar werd in 2006 in een staatsgreep door het leger afgezet. Bij verkiezingen in 2007 won opnieuw een partij van Thaksin’s bondgenoten. Twee Thaksin-gezinde regeringen moesten vervolgens na omstreden uitspraken van het Constitutioneel Hof aftreden – volgens roodhemden een ‘stille coup’. Uiteindelijk kwam de huidige premier Abhisit Vejjajiva door een stemming in het parlement aan de macht. Achterkamertjespolitiek, volgens de rode shirts: die willen dat hij onmiddellijk aftreedt en verkiezingen uitschrijft.
Er waren toch ook nog gele shirts?
14 mei:
Inderdaad. Zij begonnen in 2006 te protesteren tegen de toenmalige premier Thaksin, die zij een corrupte machtswellusteling, mensenrechtenschender en latente republikein noemden. Die protesten maakten de weg vrij voor de coup. Zij gingen opnieuw de straat op toen er weer een Thaksin-gezinde regering aan de macht kwam. Vanaf augustus 2008 bezetten zij drie maanden lang het kantoor van de premier en bezetten zij het vliegveld van Bangkok, waardoor tienduizenden toeristen niet naar huis konden. Als bondgenoot van Abhisit hebben zij zich lang stilgehouden. Nu dreigen zij weer te gaan demonstreren, als Abhisit niet opschiet met het verwijderen van de rode shirts.
Hebben de rode shirts kans van slagen?
Premier Abhisit heeft al gezegd dat hij bereid is over zes maanden verkiezingen te houden; een jaar en drie maanden eerder dan officieel moet. Maar de rode shirt-leiders vinden dat niet snel genoeg. Tot nu toe lijkt het erop dat de regering niet overstag zal gaan. Zij weet dat als er nu verkiezingen komen, een Thaksin-gezinde partij met zijn ‘rode shirt’-aanhang waarschijnlijk opnieuw zal winnen.
Wat is de positie van het leger?
Het leger hielp Abhisit een jaar geleden om zijn coalitie bij elkaar te onderhandelen en blijft hem voorlopig steunen. Aan de andere kant zijn de strijdkrachten tot nu toe vrij voorzichtig met de demonstranten omgegaan. Opperbevelhebber Anupong Paochinda heeft gezegd dat ontbinding van het parlement een manier is om uit de crisis te komen. Maar wanneer, dat heeft hij niet gezegd.
Kan koning Bhumibol niets doen?
De 82-jarige koning, die door veel Thai als een halfgod wordt vereerd, heeft nog niet van zich laten horen. Hij ligt al een halfjaar in het ziekenhuis. Veel rode shirts denken dat het koningshuis tegen hen is. Niet zozeer de koning zelf, als wel koningin Sirikit en haar getrouwen. Een geliefd mikpunt van de rode shirts is generaal en oud-premier Prem Tinsulanonda: de hoogste adviseur van de monarchie. Volgens de rode shirts heeft hij de coup van 2006 bekokstoofd.