Justitie treedt niet op tegen verdachte Rwandees

Rotterdam/Nairobi, 25 april. De van massamoord verdachte Rwandese majoor Pierre-Claver K. kan in Nederland vrij rondlopen. De Nederlandse justitie treedt niet op tegen de oud-militair die in Gelderland woont, terwijl ze al zeker tweeënhalf jaar weet dat de man mogelijk een hoofdrol heeft gespeeld bij het bloedbad van Mugina tijdens de Rwandese genocide in 1994. Het Openbaar Ministerie geeft geen commentaar.

De Rwandese justitie heeft de Nederlandse collega’s in mei vorig jaar een belastend dossier over de majoor overhandigd. Mensenrechtenorganisaties African Rights en Redress hebben het Openbaar Ministerie al in december 2007 geïnformeerd over de beschuldigingen tegen de majoor. Vandaag komen de organisaties met een uitgebreid rapport bij de herdenking van de slachting in Mugina. De ondertitel luidt vrij vertaald: ‘Leiding gevend aan de genocide in Rwanda. Vrij rondlopend in Nederland’. Tientallen getuigen beschuldigen de majoor ervan leiding te hebben gegeven aan de moordpartij in Mugina, onder wie ook mensen die destijds hebben meegedaan aan het moorden en daarvoor gevangen zitten in Rwanda.

Levenslang

Volgens de mensenrechtenorganisaties hebben traditionele rechtbanken (gacaca) in Mugina de majoor bij verstek veroordeeld tot levenslang.

Tijdens de genocide in 1994 werden in honderd dagen meer dan 800.000 mensen vermoord, voornamelijk Tutsi’s. Bij het bloedbad van Mugina werden meer dan 20.000 mensen afgeslacht. Majoor Pierre-Claver K. zegt dat hij onschuldig is.

De majoor is niet de enige Rwandese massamoordenaar die in Nederland vrij rondloopt, menen de twee mensenrechtenorganisaties en de Rwandese justitie. De Rwandese justitie heeft het Openbaar Ministerie eerder dit jaar informatie verstrekt over nog eens zestien Rwandezen die in Nederland wonen en die worden verdacht van betrokkenheid bij de genocide. Een aantal van hen staat op de lijst van 93 meest gezochte verdachten van genocide die de Rwandese justitie in mei 2006 heeft opgesteld. Nederland levert geen verdachten uit aan Rwanda. Er is geen uitleveringsverdrag.

OM

Het Openbaar Ministerie geeft „geen commentaar op individuele gevallen vanwege onderzoek- en privacybelangen”. Wel voegt een woordvoerder toe „dat Nederland een van de weinige westerse landen is die de vervolging van internationale misdrijven zeer serieus nemen”.

In Nederland is tot nu toe één Rwandees veroordeeld die betrokken was bij de genocide. Hij kreeg in 2008 twintig jaar cel voor foltering. Een andere Rwandese verdachte werd vorig jaar overgedragen aan het Rwandatribunaal in het Tanzaniaanse Arusha, dat uitsluitend kopstukken van de genocide berecht.

De schuldige elite loopt vrij rond

Niemand weet hoeveel het er zijn. Honderden? Duizenden? Rwandezen die bloed aan hun handen hebben van de genocide en daarna een veilig heenkomen zochten in Europa en Noord-Amerika. Zoals veel nazi’s na de Tweede Wereldoorlog vluchtten naar Zuid-Amerika.

Lees dit weekend in NRC Handelsblad een achtergrondartikel over dit onderwerp (24 en 25 april, pagina 3). Vanaf 11.00 uur voor (web-)abonnees tevens beschikbaar in de digitale editie.