In Athene hangt een doordringende lucht van traangas
Athene, 6 mei. Wat begon als een routineuze Griekse demonstratie tegen de bezuinigingen, veranderde woensdag halverwege de middag in geweld, verwarring en misère. Drie bankmedewerkers kwamen om nadat demonstranten het filiaal met molotovcocktails in brand zetten.
Als woensdagmiddag dat nieuws doordringt verandert onmiddellijk de sfeer in de stad. De massaal aanwezige politie blokkeert straten en verricht arrestaties. De tot dan toe stakende Griekse media hervatten hun uitzendingen.
Traangas en rook
In het centrum van de Griekse hoofdstad hangt een doordringende prikkende lucht van traangas en rook. Op metrostation Syntagma in het hart van stad zakken de hekken naar beneden voor de ingang. De laatste passagiers die het wagen richting onrust te gaan, duiken er nog net onder door.
Ze komen terecht op een verlaten slagveld voor het parlement. Vuilnisbakken roken, oproerpolitie met witte helmen en doorzichtige schilden vormt lange rijen langs pleinen en straten, waar nog plukjes betogers doorheen lopen. ,,We veranderen in Argentinië”, zegt student Vasiliki Petsa cynisch. Ze had een afspraak met haar docent, maar het lijkt uitgesloten dat die nu doorgaat. ,,Het maakt me kwaad dat dit allemaal zo doelloos is”, zegt ze terwijl ze door het versplinterde glas van winkelruiten stapt. ,,Net als tijdens de wekenlange rellen in december 2008. Het is geen revolutie, gewoon vernielingen en een spel om geld.”
Geruchten om mensen bang te maken
De overgebleven betogers, meest zwart geklede jongeren, zijn druk aan het bellen en proberen te bepalen welke kant ze op trekken. Het bericht over de drie doden is een leugen om ons in een slecht daglicht te stellen, vertellen ze elkaar. Yannis Trantos, een twintigjarige student medicijnen met een rode vlag in zijn hand, heeft gehoord dat er alleen lichtgewonden zijn gevallen. De dodelijke slachtoffers bij de Marfin-bank twee straten verderop zijn 'geruchten om de mensen bang te maken'.
Hij is de straat opgegaan omdat 'de IMF het land uit moet'. Ook de EU moet ophouden zich met Griekenland te bemoeien. Trantos wil een complete herstart, door een paar jaar te stoppen met schulden afbetalen en in die tijd het land op orde te krijgen door het belastingstelsel te herzien. Een dertiger in een wit T-shirt die zegt dat hij accountant is bemoeit zich met de discussie. ,,Grote bedrijven zoals in de scheepvaart zijn vrijwel geheel vrijgesteld van belasting. Dat is een schandaal.”
Een lange nacht in Exarchia
Plotseling rent hij weg. Een grote groep politie loopt de brede winkelstraat af en komt snel dichterbij. Een confrontatie met demonstranten lijkt ophanden, maar de agenten slaan af bij een discount supermarkt waar de deuren zijn ingetrapt en mensen worden gearresteerd. Het komt voortdurend tot woordenwisselingen tussen omstanders en kwade rellenpolitie. Immigranten uit Pakistan en Afghanistan lopen overal tussendoor en verkopen halve liters water.
Een kale man met een zonnebril op zijn schedel kijkt rokend toe, aan zijn arm bungelt een motorhelm. ,,De dure. Niet mijn rellenhelm.” Hij voorspelt 'een lange nacht in Exarchia'. Als de dag volgens het gebruikelijke stramien van een Griekse rel wordt voortgezet, verplaatsen de onlusten zich 's avonds naar de studentenwijk rondom de Polytechnische faculteit.
Aan het begin van de avond wordt daar een gekraakt pand bestormd door de politie, die zegt te vermoeden dat de anarchisten die de dodelijke molotovs hebben gegooid zich daar ophouden.
,,Een demonstratie is een ding, moord iets heel anders”, bulderde premier George Papandreou in het parlement, waar woensdag werd gesproken over het omstreden bezuinigingspakket dat Griekenland moet doorvoeren in ruil voor een noodlening van 110 miljard euro van het IMF en de EU. Gematigde Grieken reageren betreurd en bezorgd over het effect van de uit de hand gelopen staking. Het 'even stoom afblazen', zoals analisten het 's ochtends nog omschreven, is door de slachtoffers opeens veranderd in een veel krachtiger anti-kapitalistische boodschap.