In het spoor van de heroïne

Rotterdam, 7 juli. Van Afghanistan via Tadzjikistan en de Balkan naar wereldstad Londen. Antoinette de Jong en Robert Knoth volgden het spoor van de heroïne. Ze maakten er een driedelige reeks over voor NRC Handelsblad.

Deel 1: Afghanistan/Tadzjikistan/Kirgizië

In de zomer van 2009 bestond de Tadzjiekse drugsbestrijdingsdienst tien jaar. In beslag genomen drugs werden feestelijk in brand gestoken en er werd beleefd geklapt door buitenlandse gasten. Maar de perfect storm van drugs, misdaad en opstand die al jaren langs de Pakistaans-Afghaanse grens woedt, stevent nu af op Centraal-Azië, rapporteren de Verenigde Naties. Smokkelaars bedenken steeds nieuwe methodes om langs de controles te komen. In Kirgizië zitten de gevangenissen inmiddels vol met verslaafden: 30 tot 40 procent gebruikt drugs.

Luister naar het strijdlied van de Tadzjiekse drugsbestrijders.

Van Azië naar West-Europa De driedelige reeks ‘in het spoor van de heroïne’ verschijnt deze week in NRC Handelsblad. De delen zijn te lezen in de kranten van dinsdag, woensdag en donderdag, telkens op pagina 4. Voor (web)-abonnees ook beschikbaar via de digitale editie.

Deel 2: Albanië

Heroïnesmokkel door Albanezen is het grootste georganiseerde-misdaadprobleem in Europa, stellen de VN vast. Jaarlijks wordt 100.000 kilo heroïne via de Balkan gesmokkeld. Na de Balkanoorlogen in de jaren 90 kende de misdaad er een enorme boom, en werd vooral Albanië volgens analisten een witwasparadijs. En in buurland Kosovo, waar de onafhankelijkheidsstrijd werd gefinancierd met heroïne- en wapenhandel, is de toestand niet beter. Integendeel, de moeilijk te bewaken grenzen met Servië, Macedonië en Montenegro vergroot de slagkracht van de criminele bendes.

Luister naar de getuigenis van Mirella.

Deel 3: Londen

Stepney Green was vroeger een gezellige volksbuurt in Londen. Nu is het de op twee na slechtste borough van heel Engeland. Dichtbevolkt, hoge werkloosheid, vierduizend zwaarverslaafden. Midden jaren 90 werd de wijk overspoeld door heroïne, net toen de productie in Afghanistan flink omhoog ging. Op straat wordt openlijk gedeald, de dure auto’s rijden langs met de bestellingen. En de hulpagent, die wordt er uitgelachen.

Luister naar de verhalen van Julia uit Stepney Green en ex-drugsdealer Korim.

Heroïne in cijfers

• De jaarlijkse wereldhandel in opiaten bedraagt meer dan 50 miljard euro.
• Jaarlijks vallen er volgens de Verenigde Naties 100.000 aan heroïne gerelateerde doden.
• Van de wereldproductie komt 93 procent uit Afghanistan.
• Sinds 2001 steeg de productie van 185 ton in het laatste jaar van het Talibaanregime naar 690 ton in 2009.
• Als vandaag de productie staakt, ligt er nog een voorraad van 12.000 ton opium, genoeg voor alle verslaafden ter wereld voor tweeënhalf jaar.

Antoinette de Jong en Robert Knoth leggen sinds 2004 de impact van heroïne vast langs de belangrijkste smokkelroutes vanuit Afghanistan. De journalisten kregen voor dit project de steun van de Stichting Democratie & Media, het Fonds BKVB, het NCDO en het Sem Presserfonds voor Documentaire Fotografie. Een boek en een tentoonstelling zijn gepland voor 2012. De uitzendingenreeks over het spoor van de heroïne is ook te beluisteren via www.villavpro.nl.