Gerechtshof: onafhankelijkheidsverklaring Kosovo rechtmatig
Rotterdam, 22 juli. De eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring van de Servische provincie Kosovo, in 2008, was niet in strijd met het internationale recht. Dat heeft het Internationaal Gerechtshof in Den Haag vandaag bepaald.
De uitspraak is niet bindend, maar heeft wel grote politieke betekenis, die verder reikt dan alleen Servië en Kosovo. Separatistische bewegingen elders in de wereld hopen hun eigen onafhankelijkheid met de uitspraak over Kosovo dichterbij te kunnen brengen.
Volgens Servië was de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo „een flagrante schending” van zijn territoriale integriteit. „Geen enkele grens in de wereld is meer zeker als het Hof de afscheiding van Kosovo ondersteunt”, had de Servische minister van Buitenlandse Zaken vanochtend, voor de uitspraak van het Hof, nog gewaarschuwd.
Maar de voorzitter van het Internationaal Gerechtshof, de Japanse rechter Hisashi Owada, verklaarde bij het voorlezen van de uitspraak: „Het internationale recht kent geen verbod op onafhankelijkheidsverklaringen.”
Het Hof was om een oordeel gevraagd door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, waar alle 192 VN-lidstaten in zijn vertegenwoordigd. Servië had daartoe het initiatief genomen, omdat het land zich niet wilde neerleggen bij de afscheiding van Kosovo.
De voormalige Servische provincie had zich in februari 2008 formeel onafhankelijk verklaard. Sindsdien hebben 69 landen, waaronder de Verenigde Staten en de meeste lidstaten van de Europese Unie (ook Nederland) de onafhankelijkheid van Kosovo erkend. Maar Rusland, China, Spanje, Roemenië en de meeste andere landen hebben dat niet gedaan. Veel landen wachtten met een eventuele erkenning op de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof (niet te verwarren met het Internationale Strafhof), een van de belangrijkste organen van de Verenigde Naties. Kosovo zal nu proberen hen snel tot erkenning te bewegen.
Al in 1999 verloor Servië de controle over Kosovo. Eind jaren negentig waren Kosovaarse vrijheidstrijders een gewapende opstand begonnen, die het toenmalige Joegoslavië met harde hand en veel bloedvergieten trachtte de kop in te drukken. Nadat internationaal vredesoverleg was mislukt, probeerde de NAVO Servië door bombardementen zover te krijgen dat het zijn troepen uit Kosovo zou terugtrekken.
Zo’n 800.000 etnische Albanezen ontvluchtten Kosovo of werden door Servië verdreven. Na 78 dagen van bombardementen bond de Joegoslavische leider Milosevic in en trok hij zijn troepen terug. NAVO-troepen namen hun plaats in. Pogingen op tot een vergelijk te komen tussen Servië en Kosovo liepen op niets uit.
Het besluit van Kosovo om zich, na bijna tien jaar onder internationaal bestuur, ook formeel van Servië af te scheiden verdeelde de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. De Verenigde Staten steunden Kosovo. Maar Rusland, China, Spanje en andere landen met minderheden die naar een eigen staat streven vreesden dat het hek van de dam zou zijn als toegelaten wordt dat een etnische groep zich onafhankelijk verklaart zonder instemming van het moederland en zonder instemming van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.
Internationaal
Hof met explosieve zaak opgezadeld