Situatie Afghanistan grimmiger dan gedacht
Rotterdam, 26 juli. De oorlog in Afghanistan staat er slechter voor dan gedacht. Dat concluderen de Amerikaanse krant The New York Times, het Britse dagblad The Guardian en het Duitse weekblad Der Spiegel uit ruim 92.000 gelekte Amerikaanse militaire veldverslagen en inlichtingenrapporten.
Deze media hebben vooraf inzage gekregen in de documenten, die gisteren op de klokkenluiderswebsite WikiLeaks zijn gepubliceerd.
Het is onbekend wie de documenten, die het grootste lek van officiële stukken over deze oorlog vormen, aan de website beschikbaar heeft gesteld. De inhoud betreft geen top-geheime militaire operaties; eerder geven de documenten een rauw beeld van de dagelijkse oorlogspraktijk in de periode 2004-2009.
The
New York Times
The
Guardian
Der
Spiegel
In de documenten staan voorheen onbekende incidenten waarbij burgerdoden zijn gevallen. Ook zou uit de rapporten blijken dat vertegenwoordigers van de Pakistaanse geheime dienst (ISI) direct strategisch overleg met de Talibaan hebben gevoerd.
WikiLeaks heeft de 92.201 documenten gisteren online gezet. Volgens WikiLeaks zijn de meeste rapporten geschreven door soldaten en leden van inlichtingendiensten, maar ook berichten van de ambssade en rapporten over corruptie.
Het Witte Huis heeft de publicatie van de ,,onverantwoorde lekken" veroordeeld omdat ze ,,de levens van Amerikanen en onze bondgenoten op het spel zetten en een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid".
De documenten bevatten details over de geheime speciale eenheid Task Force 373, die in Afghanistan wordt gebruikt om belangrijke opstandelingen te doden of op te pakken. Bij aanvallen van Task Force 373 zouden Afghaanse burgers zijn gedood. Zo werden bij een aanval op Al-Qaeda-leider Abu Layth Al Libi in 2007 zeven kinderen gedood, blijkt uit het verslag. Hieronder een fragment daaruit:
Result: 6 x EKIA; 7 x NC KIA, 7 x detainees
(KIA staat voor killed in action, E voor enemy en NC voor non-combatant
oftewel burger)
Klokkenluiderswebsite WikiLeaks publiceert sinds 2007 „geheim, gecensureerd of anderszins vertrouwelijk materiaal dat van politiek, diplomatiek of ethisch belang is”. De site werd in april bekend bij het grote publiek door de publicatie van videobeelden van een helikopteraanval in Irak waarbij burgers werden gedood.
Wie de documenten naar WikiLeaks heeft gelekt is niet bekend. De site hecht veel waarde aan zijn garantie dat zijn klokkenluiders anoniem blijven. In een verklaring op de site zegt WikiLeaks ongeveer 15.000 documenten nog niet vrij te geven, vermoedelijk omdat er informatie in zou staan die zou kunnen herleiden naar de bron.
De publicatie van de ‘Afghan War Diary’ in samenwerking met The New York Times, Guardian en Der Spiegel past in de nieuwe strategie van de site. Voorheen had de site moeite om grootschalige media-aandacht te genereren. Daarom heeft de site enkele weken vantevoren de documenten beschikbaar gesteld aan de drie gerenommeerde media, op voorwaarde dat ze pas gisteren zouden publiceren – tegelijk met de aan het lek gewijde website.
Vorige maand meldde het Amerikaanse nieuwsblog The Daily Beast dat hoofdredacteur van WikiLeaks Julian Assange door het Pentagon werd gezocht, om te voorkomen dat de site diplomatieke telegrammen zou bekendmaken. De Australiër Assange zou daarop een optreden in Las Vegas hebben afgezegd vanwege „veiligheidszorgen”.
Eerder publiceerde WikiLeaks een intern handboek met regels voor de omgang met gevangenen op de Amerikaanse legerbasis Guantánamo Bay en e-mails van de Republikeinse vicepresidentskandidaat Sarah Palin.