Experts: organisatie Love Parade stapelde fout op fout
Rotterdam, 26 juli. De ramp op de Love Parade in Duisburg, waarbij 21 mensen om het leven kwamen door paniek, had voorkomen kunnen worden. Dat zeggen Nederlandse experts op het gebied van controleren en managen van mensenmassa’s.
De autoriteiten zeiden gisteren dat ze alle mogelijke voorzorgsmaatregelen hebben genomen, maar Otto Adang, lector openbare orde en gevaarbeheersing aan de Politieacademie, denkt daar anders over. „Het is een schande dat dit is gebeurd”, zegt hij. „We hebben inmiddels genoeg kennis van het managen van grote mensenmassa’s om dit soort incidenten te voorkomen.”
Verbaasd
Les één bij crowdmanagement is dat mensen altijd weg moeten kunnen komen. Daarom is Marco Zannoni, onderzoeker van het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, „verbaasd” dat de tunnel was opgenomen in de route naar het festival. „Het lijkt zo evident dat je dit niet doet. Een tunnel is altijd een risico. Als er paniek uitbreekt, kunnen mensen nergens heen. Er staan muren en geen hekken die je weg kunt halen. Tijdens de Dodenherdenking op de Dam zagen we wat paniek kan doen. Maar toen kon iedereen wel weg.”
Als organisatie moet je er altijd rekening mee houden dat er paniek kan uitbreken, zegt Zannoni. Daarom moeten er ook altijd alternatieve routes zijn. Maar die ontbraken hier.
Zannoni, die de gemeente Amsterdam adviseerde over de huldiging van het Nederlands elftal, heeft ook twijfels over de manier waarop het evenement werd gemonitord. „Ik vind het vreemd dat het zo druk kon worden in die tunnel, dat is echt niet in tien minuten ontstaan. Normaal gesproken zie je dat als organisatie aankomen en probeer je mensen zoveel mogelijk te spreiden. Amsterdam had bij de huldiging van het Nederlands elftal daarom vijf extra schermen neergezet in de stad.”
In Duisburg gebeurde het allemaal niet.
Extra onvoorspelbaar
En dan zijn gratis evenementen ook nog eens extra onvoorspelbaar en daardoor moeilijker in goede banen te leiden. De organisatie was dus sowieso al gewaarschuwd, maar deed daar niets mee. Er waren veel meer mensen op het evenement afgekomen dan de organisatie vooraf dacht. Volgens berichten in Duitse media waren er 1,4 miljoen mensen op weg naar het festivalterrein, al kan de Duitse politie dat aantal niet bevestigen. De organisatoren van de Love Parade zeiden te rekenen op ongeveer een miljoen bezoekers. Zannoni: „Op zoveel mensen maakt 100.000 mensen meer of minder niet uit. Het gaat erom dat je ze in goede banen leidt.”
Een probleem bij gratis evenementen is dat de organisatie moeilijk kan inschatten hoeveel mensen erop af komen. Maar volgens Adang is dit makkelijk op te lossen. „Laat mensen vooraf op de website gratis een kaartje uitprinten. Als ze zonder een kaartje niet binnenkomen, moeten ze wel. Dan weet je hoeveel mensen van plan zijn om te gaan.”
Ook als de mensen eenmaal op het terrein zijn, zijn er allerlei trucs om de massa te spreiden. Bijvoorbeeld door belangrijke acts altijd tegelijkertijd te programmeren, zodat niet alle bezoekers naar dezelfde artiest gaan.
Onaanvaardbaar
En dan nog de basisrekensom. Het terrein is naar schatting 250.000 vierkante meter groot. Volgens een standaardregel is twee en een halve persoon per vierkante meter een nog net aanvaardbaar aantal, daarna nemen de risico’s snel toe. Op het terrein in Duisburg konden dus eigenlijk niet meer dan 625.000 bezoekers worden toegelaten. En er werden al een miljoen verwacht. Ook dat was dus onaanvaardbaar, zegt Adang. „Met meer mensen per vierkante meter kun je je niet meer zelfstandig bewegen. Als er dan iets gebeurt, neemt de druk snel toe. En de druk die rijen mensen kunnen uitoefenen is enorm. Je hoort na dit soort incidenten altijd dat mensen zijn vertrapt, maar dat is meestal niet het geval. Mensen stikken, puur door de druk van mensen.”