WikiLeaks: meer dan 66.000 burgerdoden in Irak
Londen, 23 okt. Tussen 2003 en 2009 zijn er 109.000 doden gevallen in Irak, waarvan 66.000 burgers. Van velen weet het Amerikaanse leger de naam, leeftijd, het beroep, en de exacte omstandigheden waaronder de slachtoffers zijn gevallen.
Dat blijkt uit 400.000 geheime documenten die klokkenluiderswebsite WikiLeaks vannacht publiceerde.
Ook tonen de documenten dat Amerikaanse en Britse troepen hebben geholpen marteling door Iraakse militairen te verdoezelen, dan wel zelf burgers hebben mishandeld.
Tijdens een persconferentie in Londen vanochtend legde WikiLeaks-hoofdredacteur Julian Assange, die door de Amerikaanse regering wordt vervolgd wegens het publiceren van staatsgeheime documenten over de oorlog in Afghanistan, uit waarom de website nu opnieuw informatie publiceert. ,,De waarheid over wat er in Irak gebeurt, moet boven komen,” aldus Assange.
Waarheid
Hij citeerde journalist Philip Knightley, die schreef dat tijdens een oorlog de waarheid als eerste sneuvelt. ,,Hier begon de aanval op de waarheid al voor de oorlog, en hij gaat nog steeds door.” Hij zei te hopen dat door leugens te ontmaskeren en stilzwijgen te doorbreken, oorlogmisdaden kunnen worden aangepakt.
Wikileaks wil dat burgers zelf kunnen beoordelen wat er in Irak gebeurt. De website werkte samen met media, maar ook met mensenrechtenorganisaties en –advocaten om de documenten te scannen, lezen en redigeren. Gevoelige informatie over personen of details van nog lopende operaties zijn weggehaald, vertelde de IJslandse oud-journalist en WikiLeaks-werknemer Kristinn Hrafnsson.
Alleen voor (web-)abonnees:
Onder meer de website Iraq Body Count, die de afgelopen jaren op basis van mediaberichten bijhield hoeveel slachtoffers er vielen, is een van de partners van WikiLeaks. John Slobada van Iraq Body Count vertelde dat ,,de lappendeken” die hij verzamelde hiermee volledig is geworden. Dat is niet alleen belangrijk voor de geschiedschrijving, zo zei hij, ,,de families van de slachtoffers hebben het recht om te weten wat er is gebeurd.”
Gedetailleerdheid
Slobada zei zich te verbazen over de gedetailleerdheid waarmee het Amerikaanse leger informatie heeft verzameld. ,,Het is een goudmijn.” Hij gaf het voorbeeld van een massagraf dat in november 2006 werd gevonden en waar volgens persbureau Reuters 36 man lagen begraven die in Bagdad waren omgekomen. De Amerikanen, zo blijkt volgens Slobada uit de documenten, wisten wie de slachtoffers waren.
Ook zou uit de documenten blijken dat een groot aantal doden niet is gevallen bij bombardementen, maar bij individuele schietincidenten die ,,bijna iedere dag voorkwamen en vaak een of twee doden als gevolg hadden”.
WikiLeaks betreurde gisteravond dat de Arabische nieuwszender al-Jazeera het embargo had geschonden en gaf de documenten daarna vrij voor publicatie. Ook de sites van de Britse krant The Guardian en de Amerikaanse The New York Times hebben ondertussen al gepubliceerd over de documenten, net als het Duitse weekblad Der Spiegel. In het verleden werkte WikiLeaks ook al samen met deze publicaties. Ook Le Monde plaatste vanavond een heel dossier met de documenten online.