Grootschalige inzet hulpverlening VS in Haïti

In het door de aardbeving zwaar getroffen Haïti zijn de Verenigde Naties verantwoordelijk voor de coördinatie van de hulpverlening en het bewaken van de openbare orde. Morgen arriveren echter de laatsten van zo'n tienduizend Amerikaanse militairen, die de hulpverlening in betere banen moeten leiden.

Rotterdam, 17 jan. Met toestemming van de Haïtaanse regering hebben de Verenigde Staten de controle over het vliegveld van de hoofdstad Port-au-Prince overgenomen. Helikopters vliegen daar af en aan met hulpgoederen, afkomstig van Amerikaanse marineschepen die voor de kust voor anker liggen. Een Amerikaans marineschip met een volledig uitgerust ziekenhuis aan boord is op weg naar het land.

Hulporganisaties zouden klagen over de Amerikaanse rol in Haiti, bericht het Amerikaanse dagblad The New York Times vandaag. Zo konden vliegtuigen van het Wereldvoedselprogramma (WFP) met voedsel, medicijnen en water pas gisteren landen in Port-au-Prince. Donderdag en vrijdag was dat niet mogelijk, omdat Amerikaanse toestellen met troepen en materieel voorrang kregen.

,,Er landen en vertrekken dagelijks tweehonderd vluchten, een ongelooflijk aantal voor een land als Haïti, zegt Jarry Emmanuel van het WFP tegen The New York Times. ,,Maar de meeste vliegtuigen zijn van het Amerikaanse leger. Dat geeft prioriteit aan het herstellen van de orde en het evacueren van Amerikaanse burgers; wij willen de bevolking te eten geven”, aldus Emmanuel.

Problemen

De vernielde infrastructuur in de Haitiaanse hoofdstad Port-au-Prince en de ineenstorting van de toch al zwakke overheid stelt de hulpverlening voor grote problemen. De coördinatie van de 26 internationale reddingsteams en het transport van ingevlogen hulpgoederen naar de stad verloopt gebrekkig. De stroom valt geregeld uit, communicatienetwerken werken niet en veel wegen in Port-au-Prince (2 miljoen inwoners) zijn onbegaanbaar. Hulpgoederen kunnen ook niet aan land worden gebracht in de haven van de hoofdstad; die is door de aardbeving onbruikbaar geworden. Veel Haïtianen hebben vijf dagen na de aardbeving nog geen enkele hulp ontvangen.

De veiligheidssituatie in Port-au-Prince verergert nu de wanhoop onder de bevolking toeneemt. Persbureaus melden dat er wordt gevochten om uitgedeelde hulpgoederen en er zijn berichten over plunderingen. Ook hulpverleners klagen over de toegenomen onveiligheid, die hun het werken bemoeilijkt. Er zouden veel mensen met vuurwapens rondlopen.

Annabi

Verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde is de 9.000 man sterke vredesmissie van de Verenigde Naties, die sinds 2004 in het land aanwezig is. Haïti, een van de armste landen ter wereld, heeft geen leger en de politie functioneert na de aardbeving nauwelijks. Maar de vredesmacht is zelf ook getroffen door de aardbeving. Zo overleefden het hoofd van de missie, de Tunesiër Hedi Annabi, en zijn plaatsvervanger Luiz Carlos da Costa uit Brazilië de verwoestingen niet. Ook een hoge politiecommandant kwam om het leven.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton, die gisteren een kort bezoek bracht aan Haïti, benadrukte dat de VS niet de macht in het land zouden overnemen. ,,We zijn hier om te helpen, niet om de Haïtiaanse overheid te vervangen." Clinton zei dat ze wel hoopte dat het Haïtiaanse parlement snel de noodtoestand uit zou roepen. Dat zou de regering verregaande bevoegdheden geven, die vervolgens overgedragen kunnen worden aan de VS. Ook zouden Amerikaanse troepen voor ordehandhaving kunnen worden ingezet.