'We boeken nog geen resultaten'

New York, 17 jan. Vlak nadat hij „voor de zoveelste keer vandaag” met de secretaris-generaal van de VN heeft overlegd over de tekortschietende hulpverlening in Haïti, en nog geen twaalf uur voordat hij met dezelfde Ban Ki-moon naar het rampgebied zou afreizen, licht John Holmes even toe waarom de reddingsactie zo „frustrerend” traag verloopt. Want dat doet het.

„Het is een enorme opgave om voedsel, water, medische hulp en opvang bij de mensen te krijgen. Het gaat zeker niet zo snel als we zouden willen.”

Als een man als John Holmes zoiets zegt, dan gaat echt iets niet volgens plan. Holmes is onder-secretaris-generaal bij de Verenigde Naties en hij is eindverantwoordelijk voor ‘humanitaire zaken’ en coördinator voor de noodhulpverlening van de landenorganisatie.

Wat zijn de complicaties in Haïti?

„De moeilijkheden zijn kolossaal, en ze zijn met name logistiek. Eerst moeten we hulp invliegen, dan vrachtwagens vinden, pakhuizen aanwijzen voor de opslag en distributie en tegelijkertijd moet de veiligheid ook nog eens gegarandeerd worden. Ten slotte is de lokale infrastructuur verdwenen: De haven is buiten werking gesteld en het vliegveld heeft beperkte capaciteit. Het is gecompliceerder dan je zou denken.”

Wat is wel gelukt?

„Gisteren hebben we 8.000 Haïtianen voedsel kunnen verstrekken en vandaag 39.000. Dat is in ieder geval het doel. Of dat lukt, ik weet het niet. Hoe dan ook: we kunnen maar een klein deel van de benodigde hulp leveren. En we hebben tot nu toe nog geen echte resultaten kunnen boeken. Dat is nogal frustrerend voor ons. Voor de mensen die de hulp nodig hebben trouwens nog meer.”

Wat is het tijdsbestek waarmee u werkt? Wanneer moet het beter gaan?

„We hebben geen tijdsbestek. Zo snel mogelijk willen we meer hulp verlenen. Net zolang er behoefte aan is.”

Hoeveel VN-werknemers zijn in Haïti?

„Weet ik niet. Er waren al een vredesmissie van 9.000 man en een paar honderd mensen van diverse VN-organisaties. Maar van die laatste groep zijn grote aantallen vreselijk geraakt, inclusief hun families. Die vullen we nu weer aan, willen we zelfs in aantal verdubbelen.”

Over dat gebrek aan overzicht. Heeft de VN geen noodplannen klaarliggen voor dit soort rampen?

„Dat hebben we inderdaad. We hadden zelfs plannen specifiek voor Haïti, alleen wordt dat land traditioneel vaker getroffen door orkanen dan aardbevingen zoals nu.”

U zegt dat de hulverlening langzamer gaat dan gehoopt omdat u op een ander type ramp voorbereid was?

„We hebben draaiboeken voor elk kaliber ramp. Maar je kunt niet altijd voorspellen wat er gaat gebeuren.”

Hoe erg is ‘Haïti’ eigenlijk voor de VN?

„Wij houden geen ranglijstjes bij van rampen. Het dodental is ook niet het enige dat telt. De tsunami zorgde voor 240.000 doden. Hoeveel dat er in Haïti zijn? 50.000? 100.000? We weten het niet, maar het kan.”

De eerste 72 uur zijn belangrijk voor hulpverlening – maar maandag zijn we weer drie dagen verder. Wat kunt u doen?

„Er worden nog steeds mensen levend gevonden. Gelukkig is het ’s nachts niet heel koud of overdag onmogelijk heet dus kunnen mensen buiten blijven. Dat helpt ons doel te verwezenlijken mensen de de mogelijkheid te geven enigszins in waardigheid te overleven.”

De onrust op straat neemt wel toe.

„De Haïtiaanse politie en het leger zijn flink geraakt. Onze vredesmacht is daarom nodig om de orde te bewaren. Natuurlijk leggen media de nadruk op plunderingen maar de realiteit is dat er kalmte heerst.”

En dat houdt de VN ook in de hand?

„Ik denk het. Ik hoop het.”