Voedseldroppings in beveiligde zones riskante operatie

De situatie in Haïti wordt steeds nijpender. De VS gooien voedselpakketten af vanuit de lucht. Dat is niet zonder risico’s.

Rotterdam, 19 jan. Het Amerikaanse leger is gisteren begonnen met het afwerpen van voedselpakketten uit de lucht in Haïti. Volgens een woordvoerder van het VN-noodhulpbureau (OCHA) toont dat aan hoe nijpend de situatie na de aardbeving inmiddels is. Het afwerpen van voedselpakketten uit helikopters of vliegtuigen is meestal „een allerlaatste optie”, zegt hij. Want mensen kunnen getroffen worden door de pakketten, zoals in 1991 met Koerden in het Iraakse grensgebied met Turkije gebeurde bij droppings door Amerikaanse vliegtuigen. En vaak ontstaat er bij de distributiepunten totale chaos, waarbij het „recht van de sterkste” meestal geldt.

Aanvoerroutes

Dat de Amerikanen toch besloten hebben tot noodhulp via de lucht, komt doordat de meeste andere aanvoerroutes vrijwel uitgeschakeld zijn. Het kleine vliegveld van Port-au-Prince kan maar honderd hulpvluchten per dag aan (hoewel dat er vlak na de beving nog maar zestig waren). En ook de haven functioneert niet.

Om te voorkomen dat er slachtoffers vallen en anarchie uitbreekt, zullen de VS eerst beveiligde zones aanleggen waar de helikopters kunnen landen. Daarna worden hulpverleners of militairen ingeschakeld om de distributie te coördineren.

Via de Dominicaanse Republiek is inmiddels ook een hulpstroom op gang gekomen. Maar die verloopt uiterst moeizaam. Trucks met voedsel, drinkwater en medicijnen doen er op dit moment achttien uur over om van Santa Domingo naar Haïti te reizen. Dat was voor de beving zo’n zes uur.

Infographic over noodhulp in Haïti

Problemen waar de hulpverleners op stuiten: de enige landverbinding, die voor de beving ook al in slechte staat was, is door de aardbeving nog meer beschadigd. En bovendien niet berekend op zoveel trucks. Daarbij zijn er vele duizenden vluchtelingen van Haïti onderweg naar de Dominicaanse Republiek. Volgens een woordvoerder van het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de VN is de route „zwaar verstopt geraakt”.

Schaars

Officieel is de grens tussen de twee landen nog steeds gesloten, omdat veel arme Haïtianen de afgelopen jaren illegaal naar het rijkere buurland probeerden te komen. Maar de Dominicaanse autoriteiten zouden volgens de WFP-woordvoerder goed meewerken. Brandstof is schaars en daardoor erg duur. Over de hele route zou de situatie gespannen zijn. De VN-missie in Haïti (MINUSTAH) probeert de route te beveiligen. Ook het Dominicaanse leger stuurt 800 soldaten naar de weg.

Het transport van hulpgoederen in Port-au-Prince blijft gebrekkig. De weg van het vliegveld naar de stad is nog steeds niet gerepareerd. Aan alles is daarom een tekort in de hoofdstad, wat ertoe heeft geleid dat de spanningen scherp zijn toegenomen. Volgens de VN zijn „militaire escortes” inmiddels vereist voor hulpverleners in het rampgebied.

Ondersteuning

Volgens een woordvoerder van de VN in Genève zal die rol moeten worden vervuld door MINUSTAH en niet door het Amerikaanse leger, dat tienduizend man heeft ingezet in Haïti. De VN-missie is verantwoordelijk voor de veiligheidssituatie, zegt hij. Het leger van de VS moet zich beperken tot „ondersteuning van de hulpoperatie”.

Het detachement Nederlandse mariniers, dat gisteren met de Hr. Ms. Pelikaan in Haïti arriveerde, heeft geen „aanvullende taakstelling” gekregen, zegt het ministerie van Defensie. De mariniers gaan onder meer assisteren bij het weer toegankelijk maken van de haven van Port- au-Prince. Daarnaast zullen zij het Nederlandse reddingsteam begeleiden bij de uitvoering van hun taken. Ze worden niet ingezet voor beveiliging.

Meer over ramp Haïti in NRC Handelsblad van vandaag
In NRC Handelsblad van vandaag staan meerdere artikelen over de aardbeving in Haïti. Lees deze artikelen via het webabonnement in de digitale editie. Meer nieuws, reportages, fotoseries en infographics over de aardbeving in het nieuwsthema over de ramp in Haïti.