Een video met huilende honden en explosieven

Door onze redacteuren Jaco Alberts en Steven Derix

De videoband die bij de Nederlandse Irakees Wesam al D. in beslag is genomen, bevat beelden van mujahideen in Irak. Maar maakt dat van Wesam een terrorist?

ROTTERDAM, 2 JULI. Volgens justitie vormen de videobeelden het bewijs dat hij betrokken was bij terroristische acties in Irak. Volgens zijn advocaat Victor Koppe gaat het om een soort van 'journalistiek verslag', een Iraakse versie van de verslaggevers van de grote networks, die 'embedded' in het Amerikaanse leger naar Bagdad oprukten. Hij wilde de andere kant laten zien, zei Koppe twee weken geleden tegen deze krant. Zijn cliënt zou de beelden hebben aangeboden aan SBS6.

Feit is elk geval dat de 32-jarige terreurverdachte Wesam al D. opnamen maakte van de strijd van mujahideen in zijn geboortestad Falluja. Begin mei werd hij in zijn woning in Amersfoort door een arrestatieteam van zijn bed gelicht. In dezelfde nacht worden nog drie andere Irakezen opgepakt. Hoewel alle verdachten nog vast zitten, wordt inmiddels alleen Wesam nog verdacht van terroristische activiteiten. Die verdenking berust in belangrijke mate op de videobanden die de politie in zijn woning heeft aangetroffen.

Scene 1. Volgens de display onder in beeld is het 30 oktober 2003, 23.07 uur. Het is pikdonker. Langs de rand van een weg staan gemaskerde mannen. Een van de mannen richt zich in het Arabisch tot de camera. ,,Zeker 30 Amerikaanse militairen zijn gedood'', zegt hij volgens de vertaling van een gerechtstolk in het proces-verbaal. ,,Onze actie is gegroeid. Alleen al op de weg tussen Mahmouda en Bagdad hebben we tien auto's vernietigd.''

In de verte klinkt voortdurend het geblaf van honden. ,,Wij zijn geen politieke organisatie'', zegt de man. ,,Wij zijn géén strijders van Saddam. We strijden voor ons geloof en namens God. (...) Met steun van God zullen we het Iraakse volk bevrijden van de Amerikanen.''

Als de gemaskerde man klaar is met zijn verklaring komt de cameraman zelf ineens in beeld. ,,Wil je mij opnemen?'', vraagt hij. Net als de anderen draagt hij een hoofdband met Arabisch opschrift over een kap waarin ooggaten zijn geknipt. Daaronder gaat hij - heel anders dan de rest van de groep - gekleed in een opvallend modieus, licht colbert. ,,Wij zijn de strijders van Falluja'', zegt de man met een hoge heldere stem. ,,Als God het wil, hebben wij een plan voor als zij Falluja binnenkomen. We hebben mijnen op tijd ingesteld en kunnen ze tot ontploffing brengen via een remote.''

Volgens de gerechtstolk is het de stem van Wesam al D. De voormalige kapper is in Nederland in de WAO terecht gekomen na een ongeluk tijdens een demonstratie tegen de oorlog in Irak in Amsterdam, in het voorjaar van 2003. Bij het in brand steken van een Amerikaanse vlag liep Wesam ernstige brandwonden op aan zijn rechterhand, die hem het knippen onmogelijk zouden maken. De gemaskerde man in het colbert op de beelden hurkt en slaat zijn arm om de schouders van één de andere gemaskerde mannnen, als de groep - als voetbalelftal - voor de camera poseert. Zijn omzwachtelde rechterhand is duidelijk te zien.

Scene 2. Een half uur later. Een close-up van de berm van een weg. Een hand veegt zand en grind opzij. Een donkere cilinder, als van een granaatbuis, wordt zichtbaar. In het midden lijken twee helften aaneengezet met een verbinding van licht metaal. Op de achtergrond janken de honden.

,,Dit zijn de explosieven'', zegt een stem. Hij laat zien hoe onder het grind twee draden lopen. ,Als zij het benaderen, dan kunnen wij het op een afstand van vijfhonderd meter tot ontploffing brengen met een afstandbediening zodat onze mensen geen gevaar lopen.''

,,Wat kan dit vernietigen?'', vraagt 'Wesam'.

,,Dit kan een pantserwagen in scherven neer doen dalen.''

,,Als God het wil dat het ontploft en er blijven overlevenden over, kunnen wij ze aanvallen'', zegt 'Wesam'. ,,Zijn hun slachtoffers in de honderdtallen?''

,,Zeker in de honderdtallen'', zegt de man. ,,Maar zij maken dat niet bekend. (...) Als ze de berichten juist zouden doorgeven, dan zouden ze dagelijks tientallen doden moeten melden.''

,,Bedek je gezicht maar'', zegt 'Wesam'.

De ontdekking van de videoband moet een opsteker geweest zijn voor de rechercheurs van de KLPD in Driebergen. Onderzoek 'Kapper' is namelijk begonnen met een verdenking die inmiddels van de aanklacht is afgevoerd. Het ambtsbericht dat de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) op 12 augustus heeft uitgegeven meldt dat ,,uit betrouwbare bron'' is gebleken dat Wesam voorkomt op een ándere video, die de hele wereld is rondgegaan. In het voorjaar van 2004 zendt Al-Jazeera de griezelige beelden van de onthoofding van de Amerikaan Nick Berg, naar verluidt door de groep van de Jordaniër Musab al-Zarqawi, de plaatsvervanger van Osama Bin Laden in Irak. Volgens de MIVD is Wesam één van de vijf gemaskerde beulen in beeld.

Kort daarop stuurt de zusterdienst van de MIVD, de AIVD, informatie naar justitie. De inlichtingendienst meldt dat Wesam sinds zijn arbeidsongeschiktheid klussen opknapt voor een autoherstelbedrijf in Amersfoort - eigendom van één van de andere verdachte Irakezen in het dossier. Volgens de AIVD reist Wesam via Syrië, waar hij wapens koopt, naar zijn geboortestad Falluja, waar hij deelneemt aan gewapende actie tegen de Amerikanen. Waarschijnlijk, zo stelt de dienst, heeft Wesam in Syrië in een ,,opleidingskamp'' gezeten.

De afgelopen weken hebben diverse vrienden van Wesam in de media verklaard, hoe 'verhollandst' de Irakees was. Hij was zelfs een hippe kandidaat in een spelletje op de televisie. Telefoontaps van verdachten in het onderzoek 'kapper' laten echter ook een andere Wesam zien. Op 2 oktober horen rechercheurs hoe Wesam en Khaten, de eigenaar van het autobedrijf, klagen over de situatie in Irak. Ze willen niet in Nederland blijven, maar kunnen ook niet terug naar Irak. Wesam stelt voor om naar Oezbekistan te gaan, ,,om daar bij de armen in de bergen te gaan wonen''. Wesam is dan al getrouwd met Zina, een bruid die hij heeft gevonden in Irak. Het huwelijk loopt niet. Khaten bemiddelt aan de telefoon. Wesam is erg emotioneel, zo vertelt hij tegen Zina, hij weet nooit wat hij wil. Wesam heeft nooit liefde gehad van zijn moeder. En nu zou Wesam zich hebben aangesloten bij de mujahideen in Irak, zegt Khaten tegen Zina. Wesam is serieuzer geworden, hij bidt, hij vast tijdens de ramadan. Later in zijn verhoor bij de politie zal Khaten zeggen dat Wesam naar Irak ging voor de ,,meiden''.

In maart van dit jaar stuurt de Amerikaanse FBI een brief naar het landelijk parket in Rotterdam. ,,Op basis van de lengte en de lichaamsbouw'' kan Wesam al D. niet één van de gemaskerde mannen op de onthoofdingsvideo van Nick Berg zijn, zo meldt het Federal Bureau of Investigation. Bovendien, stelt de FBI, is het onwaarschijnlijk dat Wesam ,,voldoende rang en status heeft'' binnen de organisatie van Al-Zarqawi om in de groep op de onthoofdingsvideo te mogen figureren.

Wesam zelf legt tegenover de politie verwarrende verklaringen af. ,,Ik wil met jullie niet over de kleine zaken praten'', zegt hij tijdens verhoor in het Nederlands. ,,Ik wil met jullie over de gróte zaak praten. Daar heb ik ook niets mee te maken.'' Volgens Wesam is hij onder bedreiging van een kalasjnikov meegenomen door de mujahideen van Falluja. ,,Ik ben tegen de bezetting van Irak'', zegt hij. ,,Maar ik ben geen stremist.'' Éxtremist zul je bedoelen, zeggen de rechercheurs.

In het weekend van 4 juni vliegt de zaaksofficier van het landelijk parket naar Washington. Het parket wil van de Amerikanen weten welke aanslagen er gepleegd zijn in Falluja rond 30 oktober 2003, de datum van Wesams video. Wat dat heeft opgeleverd, is nog niet bekend. Het landelijk parket wil niet op vragen ingaan. Ook advocaat Viktor Koppe wil niet inhoudelijk reageren.

 

Gepubliceerd in:
Daders, verdachten, terroristen
Binnenland
Bestrijding: politie, justitie en inlichtingendiensten