Kwart van Koenigscollectie is zoek

Door onze correspondent HUBERT SMEETS

MOSKOU, 5 NOV. Een kwart van de Koenigscollectie is zoek. In Moskou bevinden zich nu nog 360 van de 491 tekeningen uit de verzameling van de Haarlemse bankier Koenigs die in 1945 door het Rode Leger uit de oostelijke bezettingszone van Duitsland is meegenomen.

Dat blijkt uit het eerste bezoek sinds de oorlog dat een Nederlander, de Nederlandse ambassadeur mr. Joris Vos, gistermiddag in Moskou aan de collectie mocht brengen. Hij kreeg het grootste deel van de resterende verzameling te zien. De verblijfplaats van de ontbrekende honderddertig werken is onbekend. De Russische minister van cultuur, Jevgeni Sidorov, zegt althans niet te weten waar ze zijn. Waarschijnlijk kwamen ze na de oorlog in particuliere handen terecht waar ze nooit meer uit los te weken zijn.

Maar de tekeningen die zich wél in Moskou bevinden, verkeren volgens de ambassadeur in “uitstekende staat”. Sommige tekeningen lijken recent gerestaureerd te zijn, hoewel dat volgens minister Sidorov niet in de Sovjet-Unie is gebeurd. “Ze hebben hoe dan ook niet in een vochtige kelder gelegen”, aldus Vos gisteren.

Onder de honderddertig spoorloze tekeningen moeten met name bladen van Dürer en Holbein zitten die Vos gisteren niet te zien kreeg. Tekeningen van de Hollandse en Vlaamse meesters - Rembrandt, Cuyp, Teniers, Jordaens, Van Goyen, Avercamp en Van Ostade - en Italiaanse kunstenaars als Titiaan, Tiepolo en Veronese trof Vos wel aan. De ambassadeur bood Sidorov gisteren wederom aan om Nederlandse kunsthistorici te betrekken bij de nadere identificatie van de tekeningen. Sidorov zou daarop welwillend hebben gereageerd.

De openbaring van de Koenigscollectie is tot het laatst spannend gebleven. Toen ambassadeur Vos 's middags om kwart voor vier bij het ministerie van cultuur aan de Arbat arriveerde, wist hij niet waarheen de reis verder zou voeren. Sidorov zou hem meenemen naar een geheime plaats. Volgens Vos reden hij en Sidorov vervolgens niet naar het Poesjkin-museum, waar de collectie het grootste deel van de afgelopen halve eeuw verborgen moet zijn gehouden. De medewerkers van minister Sidorov hadden de Koenigscollectie in een ander museum van Moskou voor hem klaargelegd. “Ik ben ervan overtuigd dat ze niet al die jaren in dat museum zijn bewaard”, aldus Vos. Op een tafel in een van de museumzalen lagen bij wijze van welkom zes dozen uitgestald. Elders trof hij nog acht andere opberg-dozen aan alsmede twee grote mappen. Ze waren verzegeld en op elke doos was in het Russisch geschreven wat er in zat. Dat moet, getuige de rode ballpoint-teksten op de stickers, niet al te lang geleden zijn gebeurd.

Over teruggave aan Nederland willen de Russen voorlopig nog niet praten. Mogelijk willen zij ook Duitsland bij de onderhandelingen betrekken. Sidorovs eerste zorg is dat de collectie “aan de wereld kan worden getoond”.

 

Gepubliceerd in:
Claim Koenigs