Hulppakket Griekenland lauw ontvangen
Brussel, 3 mei. Financiële markten hebben lauw gereageerd op het hulppakket van 110 miljard euro aan Athene, dat dit weekeinde is overeengekomen door Griekenland, de Europese Unie en het IMF. De euro daalde vanmorgen licht in waarde.
Ook Europese aandelenkoersen daalden, uit vrees dat het hulppakket zal worden opgehouden door nationale parlementen die er nog mee moeten instemmen. Tevens bestaat twijfel of Griekenland het afgesproken strenge niveau van bezuinigingen kan volhouden.
Dezelfde marktanalisten die tot voor kort zeiden dat Griekenland ingrijpender moest bezuinigen om zijn geloofwaardigheid en lagere rentestanden terug te winnen, zeggen vandaag dat het land zijn eigen groeipotentieel tenietdoet met zoveel bezuinigingen.
De markten gaven bovendien geen duidelijk signaal dat ze niet zullen doorgaan met hun aanvallen op Portugal en Spanje – andere eurolanden die in financiële moeilijkheden verkeren en die, in navolging van Griekenland, afgelopen weken de rente op hun staatsleningen zagen stijgen na verlaging van hun kredietstatus door kredietbureaus.
Zwakke eurolanden
Griekenland mag voorlopig buiten gevaar zijn, andere zwakke eurolanden zijn dat niet. Niemand denkt dat de pijnlijke operatie van de afgelopen drie maanden op enigerlei wijze herhaald kan worden. „Dit was eens maar nooit weer, zowel politiek als financieel”, zeiden meerdere diplomaten gisteren, meer bezwaard dan opgelucht. Leningen voor Portugal of Spanje „zijn niet aan de orde”, verzekerde eurocommissaris Olli Rehn (Monetaire Zaken).
Het afgesproken hulppakket bestaat uit 110 miljard euro aan leningen voor de komende drie jaar, waarvan de vijftien eurolanden 80 miljard voor hun rekening nemen en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) 30 miljard. Daarbij vragen alle regeringen van eurolanden banken „op vrijwillige basis” Griekse staatsobligaties te kopen en versoepelt de Europese Centrale Bank (ECB) de voorwaarden voor Grieks onderpand – een maatregel die pas vanochtend werd aangekondigd.
Als ‘tegenprestatie’ brengt Griekenland zijn begrotingstekort in dezelfde periode terug van ruim 13 naar 2,6 procent van het bruto binnenlands product. Dit betekent 26 miljard aan bezuinigingen plus drastische hervormingen. Elk kwartaal beoordelen de ECB, het IMF en de Europese Commissie de voortgang. Zo nodig leggen ze Athene nieuwe maatregelen op.
Kettingreactie
Volgens critici was het uiteindelijk te weinig en te laat. Een kloekere besluitvorming van de eurozone, schreef ECB-directielid Lorenzo Bini Smaghi vandaag in de Italiaanse krant Corriere della Sera, had ‘besmetting’ van andere eurolanden kunnen stoppen. Daar lijkt het nu te laat voor.
De Duitse filosoof Jürgen Habermas velde in de Financial Times hetzelfde vernietigende oordeel en richtte zijn pijlen op de Duitse bondskanselier Angela Merkel.