Meeste pensioenen bevroren

Amsterdam, 8 dec. De meeste pensioenfondsen zullen dit jaar de pensioenen niet laten meestijgen met de inflatie. Een groot deel van de fondsen heeft door het slechte beursklimaat en de lage rente een lagere dekkingsgraad dan de verplichte 105 procent.

De dekkingsgraad is de verhouding tussen de waarde van de beleggingen en de pensioensverplichtingen. De helft van de tien grootste Nederlandse bedrijfstakpensioenfondsen had per eind november een dekkingsgraad die ligt tussen de 85 en 95 procent.

Dat heeft de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen vandaag bekend gemaakt. In een persbericht schrijft de vereniging dat „verreweg de meeste pensioenfondsen in 2009 afzien van een verhoging van de pensioenuitkeringen”. Het niet verhogen van de pensioenen betekent voor gepensioneerden dat hun bruto pensioenuitkering het komende jaar even hoog zal zijn als in 2008. Ook werknemers worden getroffen door het niet verhogen van de pensioenen: hun opgebouwde pensioen groeit niet mee met de loonontwikkeling. Voor gepensioneerden wordt de pijn van de maatregel nog enigszins verzacht door de snel dalende inflatie.

Eerder al waarschuwden de pensioenfondsen van TNT en KPN dat indexering er komend jaar niet in zou zitten. Bij de vereniging zijn grote pensioenfondsen als het ABP, Zorg en Welzijn en het Pensioenfonds voor de Woningcorporaties van pensioenuitvoerder Cordares aangesloten.

Eisen aan pensioenfondsen

De financiële positie van pensioenfondsen wordt afgemeten aan de verhouding tussen de beleggingen van het fonds en de verplichtingen tegenover huidige en toekomstige gepensioneerden. Dit percentage is de dekkingsgraad. Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) stelt eisen aan de dekkingsgraad.

Van de pensioenfondsen zijn er nog maar weinig die wel aan de eisen van DNB voldoen. Dat betekent dat sinds het einde van het derde kwartaal de situatie voor de fondsen sterk verslechterd is. Niet alleen de beurskoersen hebben de dekkingsgraad aangetast, ook de steeds lagere rente zorgt voor problemen. Die verplicht pensioenfondsen meer geld te reserveren voor de dekking van de toekomstige pensioenverplichtingen. De dalende rente zorgt voor sterk stijgende kosten van de toekomstige pensioenverplichtingen.

Geen reserves

Bovenop het vermogen dat nodig is voor de betaling van de pensioenen, hadden de pensioenfondsen reserves opgebouwd. Die reserves zijn bedoeld om economisch zware tijden door te komen. De uitzonderlijke situatie op de financiële markten heeft de aangelegde reserves van vele fondsen de afgelopen maanden weggevaagd.

Volgens de vereniging zeggen de huidige uitzonderlijk lage dekkingsgraden weinig over de toekomst. „De kosten van de pensioenen die de komende jaren moeten worden betaald, worden immers geschat aan de hand van de historisch lage rentestand van vandaag. Een rentestand die in de huidige markt bovendien van dag tot dag sterk schommelt, waardoor de voorspellende waarde ervan voor de betaalbaarheid van de toekomstige pensioenen beperkt is”, aldus de vereniging.

Het is nog niet duidelijk of het bij een eenmalig afzien van indexering blijft. Aanvullende maatregelen, zoals premieverhogingen, worden door de afzonderlijke aangesloten pensioenfondsen bestudeerd.