Scherpe daling wereldhandel

Rotterdam, 10 dec. De wereldwijde handel zal volgend jaar met 2,1 procent krimpen. Het is voor het eerst sinds 1982 dat de wereldhandel terugloopt. Aan de stijging van de grondstoffenprijzen komt een einde.

Dat voorspelt de Wereldbank in haar gisteren verschenen Global Economic Prospects, een jaarlijks rapport over de economische verwachtingen voor arme landen en opkomende economieën.

Volgens de Wereldbank worden deze landen hard getroffen door de kredietcrisis en de dalende mondiale handel. Ze kunnen minder exporteren, waardoor hun nationale inkomen snel daalt. Daarnaast lopen investeringen in bedrijven terug doordat banken amper geld willen uitlenen. Expats maken minder geld over naar hun geboorteland. De Wereldbank stelt de komende drie jaar 100 miljard dollar extra beschikbaar aan arme landen om de gevolgen van de kredietcrisis op te vangen.

De financiële crisis komt op een moment dat juist arme landen kwetsbaar zijn. De afgelopen jaren waren ze al getroffen door met name de hoge olieprijzen, waardoor hun kosten voor olie-import sterk stegen. Daarnaast leidden de hoge olieprijzen tot forse inflatie en prijsstijgingen van allerlei producten, zoals voedsel. Volgens de Wereldbank zijn daardoor 130 tot 155 miljoen mensen onder de armoedegrens terechtgekomen. 1,4 miljard mensen leefde al onder de armoedegrens.

Volgens de Wereldbank is een einde gekomen aan de uitzonderlijk lange periode van almaar stijgende grondstoffenprijzen. Door de kredietcrisis is de vraag naar grondstoffen als olie, staal en koper ingezakt. Dat blijft niet zonder gevolgen. Mijnbouwbedrijf Rio Tinto maakte gisteren bekend 14.000 banen te schrappen, omgerekend 13 procent van het personeelsbestand. Ook verlaagt het Brits-Australische bedrijf zijn investeringen.

De Wereldbank verwacht niet dat de prijzen voor grondstoffen de komende twintig jaar nog een keer zo sterk zullen stijgen. Ze gaat ervan uit dat de olieprijzen volgend jaar op gemiddeld 75 dollar per vat uitkomen. Afgelopen zomer bereikten die prijzen een recordhoogte van 147 dollar. Inmiddels zijn ze gezakt naar circa 43 dollar per vat. Het Amerikaanse ministerie van Energie maakte gisteren bekend dat het mondiale verbruik van olie dit jaar lager zal liggen dan afgelopen jaar. In 2009 zal het verbruik verder afnemen. Het is voor het eerst in dertig jaar dat de vraag naar olie twee opeenvolgende jaren daalt.