Tekort op begroting naar record
Den Haag, 16 juni. Tegenvallende economische ontwikkelingen stuwen het begrotingstekort volgend jaar naar een recordomvang van 6,7 procent van het nationaal inkomen. De werkloosheid verdubbelt in 2010.
Die prognose heeft het Centraal Planbureau (CPB) vanmorgen bekendgemaakt. Het bureau, dat de belangrijkste data voor het kabinetsbeleid levert, is somberder geworden door sterk krimpende wereldhandel en door consumenten die minder besteden en meer sparen dan verwacht.
Het begrotingstekort is het hoogst sinds het CPB de cijfers vanaf 1970 verzamelt. Directeur Coen Teulings zei vanochtend dat het tekort geen reden hoeft te zijn voor het kabinet om het pakket crisismaatregelen aan te passen. „Belangrijk is hoe het juist op de lange termijn, na 2011, er voor zorgt dat de overheidsfinanciën weer verbeteren.” Minister Bos (Financiën, PvdA) deelt die mening. Hij zei vanmiddag in een reactie op de „zorgwekkende cijfers” dat het niet de bedoeling is dat de regering iedere keer bij nieuwe cijfers het beleid wijzigt.
Zware dobber
De economie zal dit jaar met 4,75 procent krimpen, volgens Teulings een „ongelooflijk hoog getal”. De werkloosheid stijgt volgend jaar naar verwachting naar 9,5 procent van de beroepsbevolking – „een zware dobber voor de Nederlandse samenleving”.
Teulings benadrukte dat de reddingsacties in de financiële sector „een stuk goedkoper” zijn dan de kosten van de mondiale recessie. De staatsschuld groeit volgend jaar naar 66 procent van het bruto binnenlands product, evenals het begrotingstekort is dat boven de grenzen die binnen de eurozone zijn afgesproken.
Volgens het CPB loopt het kabinet nu al circa 10 procent economische groei mis ten opzichte van de prognoses bij de start van het kabinet. Het is de vraag hoeveel van het verlies van het bruto binnenlands product structureel is en niet meer terugkeert. Teulings rekent erop dat minimaal 0,5 tot 1,5 procent van de Nederlandse productie definitief verloren gaat.
Krimpende wereldhandel
Vooral de ingrijpende krimp van de wereldhandel treft de Nederlandse economie. De wereldhandel slinkt dit jaar naar verwachting met ruim 15 procent. De Nederlandse export daalt in 2009 met 17,25 procent, de import met 14 procent. Maar de belangrijkste krimp heeft al in de maanden december, januari en februari plaatsgevonden. „Wij houden rekening met een relatief beperkte krimp in de rest van het jaar”, aldus Teulings.
Het Planbureau ziet meer lichtpuntjes. De grilligheid van beurskoersen neemt af. De Amerikaanse financiële markten herstellen zich sneller dan de Europese, wellicht doordat het toezicht in Europa volgens Teulings meer versnipperd is. Hij wilde vanochtend niet ingaan op het verschil in beleid dat Amerikaanse en Europese toezichthouders op dit moment voeren. Het CPB rekent erop dat Europa achteraan loopt bij het economisch herstel.
De koopkracht van burgers stijgt dit jaar nog sterk met 1,75 procent, maar volgend jaar rekent het Planbureau op een daling met een half procent, voornamelijk door hogere zorgpremies.
De Nederlandsche Bank kwam vorige week met nog somberder prognoses. Teulings zegt dat het CPB optimistischer is over het aantrekken van de wereldhandel: het moment waarop en de snelheid ervan. Daarnaast is het CPB positiever over een herstel van de consumptieve bestedingen van burgers.