Politiek volgde wensen banken
Den Haag, 27 juni. Banken hebben de politiek gesouffleerd bij de versoepeling van regels voor het verhandelen van leningen. Zonder discussie of risicoanalyse heeft de overheid in vijftien jaar driemaal de regels voor deze handel versoepeld.
Dat gebeurde vooral op verzoek van het bankwezen. Zo kwam bijna de helft van een toelichting op een wetsvoorstel regelrecht uit een brief van de bankenlobby.
Juist de manier waarop banken hun aan consumenten verstrekte leningen doorverkochten, wordt nu als een van de belangrijkste oorzaken van de kredietcrisis gezien. Uit onderzoek van NRC Handelsblad naar de rol van de Haagse politiek in de aanloop naar de kredietcrisis blijkt dat de memorie van toelichting van een wetsvoorstel van toenmalig minister Donner (Justitie) het standpunt van De Nederlandsche Bank (DNB) gekleurd weergaf.
Donner wees alleen op de voordelen die DNB in leningenhandel zag. De nadelen en risico’s waarvoor de toezichthouder waarschuwde, werden niet genoemd. De toezichthouder vreesde dat risico’s na doorverkoop verstopt bij banken aanwezig bleven – dat scenario is in de kredietcrisis bewaarheid.
De versoepeling van regels heeft volgens hoogleraar Financiële instellingen en voormalig bestuurder van ABN Amro, Dolf van den Brink, de aandacht van bankiers voor risico’s verslapt. „Men is daarin te lankmoedig geweest.” Deze week installeerde de Tweede Kamer een parlementaire commissie die de crisis onderzoekt.
De wetswijziging van Donner werd in 2004 unaniem door de Eerste en Tweede Kamer aangenomen. Over de gekopieerde passages uit een brief van de Nederlandse Vereniging van Banken zegt een woordvoerder van Justitie: „Hij bevatte een bruikbare beschrijving en het werd niet praktisch geacht het daar gestelde nog weer op een andere manier te formuleren.”
Eén parlementariër, Jan de Vries (CDA), informeerde in 2003 naar de nadelen van leningenhandel. Donner ging niet op zijn vraag in.
Uitgebreid achtergrondartikel over dit onderwerp in het Weekblad van NRC Handelsblad (27 en 28 juni).