FNV zoekt naar alternatief verhoging AOW-leeftijd

Amsterdam, 5 sept. Het ‘alternatievenfeestje’ van de FNV begon mild. De grootste vakcentrale hield gisteren in pakhuis De zwijger aan het Amsterdamse IJ een wervelende show waar vakbondsleden hun alternatieven konden presenteren voor verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar. „We komen er best wel uit’’, zei voorzitter Agnes Jongerius die de aftrap gaf.

Nog drie weken heeft de Sociaal-Economische Raad, bestaande uit sociale partners en Kroonleden, om het kabinet een alternatief te presenteren. Maar het overleg zit muurvast omdat de FNV volgens ingewijden ´van geen wijken wil weten’ en de vakcentrale gebruikte de alternatievenshow aan het IJ vooral om de druk verder op te voeren.

Want de opmerkingen van premier Jan Peter Balkenende vorige week bij de opening van het academische jaar in Tilburg, dat verhoging van de AOW-leeftijd nog maar het begin is en dat veel meer moeilijke offers gevraagd zullen worden, was bij de FNV-top niet in goede aarde gevallen. En de premier deed er ook nog een schepje bovenop door vrijdag na de ministerraad duidelijk te maken, dat het SER-advies niet bindend is. Het is een „zwaarwegend advies, niets meer en niets minder’’. En dat terwijl PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer die dag net had verklaard dat een unaniem advies door de PvdA wel als bindend zou worden beschouwd, een opmerking waar haar politiek leider Wouter Bos overigens nuances bij plaatste.

Hoe dan ook, in pakhuis De Zwijger gaf de FNV daarom een niet mis te verstaan signaal af. Als er geen oplossing komt die de FNV zint „dan voelen wij ons zwaar bedonderd en gaan we dwarsliggen’’, zei vice-voorzitter Wilna Wind onomwonden. „Dan pakt de overheid mensen twee jaar AOW af – 25.000 euro - en die rekening zullen we bij de werkgevers door de bus gooien.’’

De onderhandelingen aan de cao-tafel worden een stuk harder, dreigde de FNV, en daar zitten de werkgevers tijdens het dieptepunt van de grootste naoorlogse recessie die Nederland treft niet op te wachten.

De vakcentrale haalde alles uit de kast om ‘politiek Den Haag’ en andersdenkenden in de SER nog eens op het hart te drukken waarom verhoging van de AOW-leeftijd „onnodig’’ en „oneerlijk’’ is. Er was een debat met oud-politici (Roger van Boxtel), economen (Alfred Kleinknecht) en columnisten. Wel een eenzijdig debat, want de deelnemers waren allemaal hartsgrondig tegen langer doorwerken. De enige pleitbezorger van een hogere AOW-leeftijd die de noodzaak van de maatregel gezien de dramatische situatie van de schatkist, een krimpende beroepsbevolking en stijgende pensioen- en zorgkosten, kon verdedigen – de econoom Sweder van Wijnbergen - liet verstek gaan.

Iedereen die alternatieven aandroeg had ruim baan. Deskundigen en gewone mensen, want de FNV had liefst 7.000 reacties van de achterban ontvangen met alternatieve voorstellen. „Ik vind dat je mensen zelf moet laten kiezen wanneer ze willen ophouden met werken. Als dat 65 is moet het ook kunnen’’, zei een vrouw in de zaal, die met 14 jaar was gaan werken en er al 50 jaar op had zitten. „Er zijn zoveel bedrijven verkocht. De opbrengst van de energieconcerns kan toch gebruikt worden’’, suggereerde een ander. Vergeleken met die miljarden was de 4 miljard, die de AOW-maatregel de staat oplevert, ‘peanuts’.

Janneke Boshut in de zaal plaatste de hogere AOW-leeftijd verrassend in een bredere context. Moest de hele AOW niet herzien worden, vroeg ze zich af. „De koningin krijgt AOW. Miljonairs krijgen AOW. Waarom wordt er geen inkomens- of vermogensgrens getrokken, zodat alleen mensen die het echt nodig hebben AOW krijgen’’, hield ze de zaal voor. Een studente communicatie ging dwars tegen de trend. „Ouderen moeten eerder ophouden anders komen jongeren nooit aan de bak.’’

Aan het slot van de show werd in een klap duidelijk hoe het bezuinigingspakket van het kabinet er volgens de zaal uit moest zien. Toen twee koks een reusachtige slagroomtaart het podium opdroegen, die de 4 miljard symboliseerde, was een keuze snel gemaakt. Geen puntje, maar de halve taart moest opgaan toen gestemd werd over bezuinigen op de hypotheekrenteaftrek. Ook verhoging van het toptarief van de belastingen was populair bij de showgangers („60 procent, maar 72 procent kan ook’’). En snijden in de gezondheidszorg, vond niemand een goed idee.

Volop alternatieven, besloot Jongerius. „We willen een eerlijke oplossing van deze crisis.’’ En ze waarschuwde iedereen: mocht er de komende weken in de pers staan ‘De FNV is door de bocht’, ,,geloof het niet. We hebben nog drie weken. Het gaat lukken.’’

De PVV van Geert Wilders zweert bij AOW op 65-jarige leeftijd. Dat zegt Wilders vandaag in De Telegraaf. „Wij zullen hier nooit voor tekenen”, laat de PVV-leider weten. Hij noemt het voornemen van het kabinet asociaal. Wilders zal tijdens de politieke beschouwingen na Prinsjesdag laten zien hoe je kunt bezuinigen „zonder dat de gewone man er last van heeft”.