GM verkoopt Opel aan Magna

Berlijn, 10 sept. Het Canadese Magna krijgt een meerderheid van de aandelen in Opel. Een complexe deal, waarbij het Amerikaanse moederbedrijf General Motors zelf, de Russische Sberbank en de Duitse staat betrokken blijven.

De eerlijkste woorden kwamen gisteren vermoedelijk van de Duitse onderhandelaar Manfred Wennemer, zelf ondernemer en kenner van de autobranche. „Het risico van deze deal ligt geheel bij de Duitse belastingbetaler”.

Na maandenlange onzekerheid is een eind gekomen aan het touwtrekken om het Duitse autoconcern Opel en het Britse merk Vauxhall, dochterbedrijven van het Amerikaanse General Motors. Opel en alles wat daar in Europa aan hangt, zal worden verkocht aan een consortium van de Canadese autotoeleverancier Magna en de Russische Sberbank – waarachter zich de noodlijdende Russische automaker GAZ verschuilt.

General Motors, zelf eerder in grote problemen gekomen, wilde Opel verkopen maar begon op het laatst te twijfelen. Druk van de Duitse regering lijkt uiteindelijk de doorslag te hebben gegeven.

Joint venture constructie

General Motors verkoopt 55 procent van zijn aandelen aan Magna en Sberbank, 35 procent houdt het concern zelf. GM-manager John Smith: „We zijn de laatste jaren steeds succesvoller in joint ventures geworden. Voor die constructie kiezen we nu ook met Opel”. 10 procent gaat naar het Opel-personeel. Magna zou een investeringstoezegging hebben gedaan en betaalt 450 miljoen euro in cash en 50 miljoen euro in achtergestelde leningen, aldus Smith.Groot-Brittannië

De overname van Opel door Magna is in Groot-Brittannië met gemengde gevoelens ontvangen. Er is opluchting dat de Britse poot van het concern, met merknaam Vauxhall, kan voortbestaan. Tegelijk maken de 5.500 werknemers zich zorgen dat de nieuwe leiding bij Opel vooral naar de Britse fabrieken zal kijken voor bezuinigingen. Door de genereuze steun van de Duitse regering ligt het niet voor de hand dat er veel Duitse banen worden opgeofferd. De Britse minister van Economische Zaken Lord Mandelson verklaarde gisteren dat Magna hem heeft verzekerd dat de fabrieken in Ellesmere Port en Luton open zullen blijven. Hij zinspeelde wel op ontslagen. Vooral bij die laatste fabrieken, waar met Renault bestelauto’s worden gemaakt, hebben werknemers reden tot zorg. Volgens sommige berichten wil Renault, dat forse steun van de Franse regering heeft gehad, af van dit contract. De Britse regering is minder toeschietelijk met steun voor de auto-industrie.
Floris van Straaten

Veel details van dit nog niet ondertekende akkoord zullen moeten worden uitgewerkt. De onderhandelaars leken gisteren op een drukbezochte persconferentie in Berlijn overvallen door hun eigen daadkracht. Over de reikwijdte en de betekenis van de overeenkomst konden ze weinig concreets zeggen. Feit is in ieder geval dat verkoop van Opel aan Magna in lijn is met wat de Duitse regering wilde.

Het kabinet van bondskanselier Angela Merkel zegde enkele maanden geleden een overbruggingskrediet (1,5 miljard euro) en staatsgaranties (4,5 miljard euro) aan Opel toe. Toen General Mortors ging twijfelen of Opel wel verkocht moest worden, liet Berlijn doorschemeren dat in dat geval het overbruggingskrediet moest worden terugbetaald en dat van staatsgaranties geen sprake zou zijn. Ook bij verkoop aan andere partijen dan Magna zou de staat niet steunen.

Magna beste keuze in verkiezingstijd

Het is verkiezingstijd in Duitsland; geen enkele politieke partij kan zich een faillissement van Opel veroorloven. De regering en de grote politieke partijen zagen in Magna de beste partner, en hebben daar – mede uit electoraal oogpunt – steeds op ingezet. Magna is ook favoriet bij het personeel.

Bondskanselier Angela Merkel zei gisteren dan ook „buitengewoon verheugd” te zijn over de op handen zijnde verkoop. „Het geduld en de vastberadenheid van de regering hebben geloond”, aldus Merkel. Heel wat kritischer was de liberale en oppositionele politicus Guido Westerwelle. „Of voor Opel alle hobbels zijn genomen, weten we pas als de details bekend zijn.” Hij zei het fout te vinden dat de Duitse regering eenzijdig op één koper – Magna – heeft ingezet. „Dat heeft onze onderhandelingspositie verzwakt en kan de belastingbetaler veel geld kosten.”

De leden van de speciale trustmaatschappij (Treuhand) die Opel moet verkopen, waren niet eenstemmig in hun oordeel, beaamde gisteravond Fred Irwin, de Amerikaans-Duitse chef van de Treuhand. Hierin zitten de Duitse staat, regionale overheden en vertegenwoordigers van GM.

Duits personeel wint

Uitgesproken tegenstander van verkoop aan Magna is Treuhand- lid Manfred Wennemer, nota bene degene die namens de Duitse regering met potentiële kopers over Opel moest onderhandelen. Hij noemde verkoop aan Magna een politiek akkoord, dat tot stand is gekomen onder druk van de staat. „Wie betaalt, bepaalt.” En hij zei niet in te zien hoe Magna Opel binnen enkele jaren winstgevend kan maken. „Ik vraag me af hoe een klein concern als Opel zonder grote saneringen kan overleven in een markt met zo’n enorme overcapaciteit.” Wennemer voorspelt faillissement van Opel in 2010 of 2011. „Het risico ligt geheel bij de Duitse belastingbetaler”. België
In België heerst het gevoel dat de Duitsers hebben gekozen voor ‘eigen auto’s eerst’. Het nieuws dat de fabriek van Opel in Antwerpen vrijwel zeker dicht gaat, komt hard aan. Dat zou ruim 2.200 banen kosten bij Opel zelf, en nog eens het drievoudige bij toeleveringsbedrijven. Belgische politici wijzen erop dat de Antwerpse fabriek tot de meest efficiënte van het concern behoort. Ze zijn verbaasd dat er in Duitsland niet één fabriek dicht zou gaan. Vlaams minister president Kris Peeters zei „politieke motieven” te vermoeden. Zowel de Vlaamse als de Belgische regering vergadert vandaag over de kwestie. Belgische politici kijken nu naar de Europese Commissie. Didier Reynders, vicepremier en minister van Financiën, wil dat er een Europees onderzoek komt naar mogelijk protectionisme. Oud-premier Guy Verhofstadt, nu leider van de liberalen in het Europarlement, heeft al vragen gesteld aan de Commissie. Die komt maandag in het Parlement met een verklaring over Opel.
Jeroen van der Kris

De grote winnaar van het akkoord met Magna is – voorlopig – het Duitse personeel. Manager John Smith van GM verwacht dat de vier vestigingen van Opel in Duitsland behouden kunnen blijven. Wel zal er gesaneerd worden. Magna wil rond de 3.000 banen schrappen. Ook de Vauxhallfabrieken in Engeland zouden volgens hem behouden kunnen blijven. Over de Opelfabriek in Antwerpen is hij aanzienlijk pessimistischer. Hij wilde niet zeggen of die dicht gaat, maar maakte wel toespelingen daarop.

RHJ stond kansloos

Magna is een Canadese leverancier van auto-onderdelen, opgericht door de Oostenrijker Frank Stronach. Het is een groot internationaal concern, dat in Duitsland goed bekend staat. Magna heeft geen ervaring met het verkopen van auto’s. De Russische partners Sberbank en GAZ hopen met Opel eindelijk felbegeerde Duitse techniek en marketingcapaciteit in huis te krijgen. GAZ is een Russisch automerk dat in ontwikkeling is blijven stilstaan. Opel hoopt via de Russische connectie de markt in het oosten te bereiken. Maar Wennemer is sceptisch: „Ik heb grote twijfels of de droom over de Russische automarkt werkelijk zal uitkomen.”

Verliezer is de bieder die tot op het laatst in de race was: RHJ International, de van oorsprong Amerikaanse investeringsmaatschappij Ripplewood. Die schijnt een uitstekend bod op Opel te hebben gedaan – maar was kansloos omdat de Duitse regering er niets in zag. Fiat, dat ook belangstelling toonde, was al eerder afgevallen.

Duitsland

Opel heeft in Duitsland vier fabrieken. Verreweg de grootste vestiging bevindt zich in Rüsselsheim, vlakbij Frankfurt (ruim 18.000 werknemers). De andere fabrieken staan in Bochum (5.300 werknemers), Kaiserslautern (3.500 werknemers) en Eisenach (1.900 werknemers).

Het Opel-concern werd in 1862 in Rüsselsheim opgericht door Adam Opel. Reeds in 1929 werd het bedrijf grotendeels overgenomen door het Amerikaanse General Motors. Ooit was Opel met Volkswagen marktleider in het autogekke Duitsland. Sommige Opel-modellen werden zelfs beter verkocht dan de Volkswagens.

Het in zijn tijd meest succesvolle model was de Opel Kadett. Maar door managementfouten en een slechte modellenkeus verloor Opel geleidelijk marktaandeel: van meer dan 25 procent in de jaren zeventig tot ongeveer 8 procent nu. De ene sanering volgde op de andere. De Duitse ‘Opelaner’ houden hun Amerikaanse bazen verantwoordelijk voor de teloorgang van het traditierijke merk.