Een studie kiezen met je verstand
Een studie kies je met het verstand, want de kans op een baan is het belangrijkste. Nu de werkloosheid toeneemt, krijgen decanen en studieadviseurs het druk.
Rotterdam, 16 sept. Je kunt natuurlijk een technische opleiding doen tot scheepsbouwkundige. De academische opleiding maritieme techniek aan de TU biedt tenslotte 100 procent aansluiting op de arbeidsmarkt.
Gemiddeld hoef je maar een maand te solliciteren en je begint met salaris van 2.833 euro. Van de afgestudeerden heeft 84 procent een vaste baan. Maritieme techniek voert dan ook de studies aan met ‘beste baankansen’ op de website studiekeuze123.nl, die zijn berekeningen baseert op onderzoek van het Researchcentrum Onderwijs Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit Maastricht.
Een studie kies je met verstand als je kiest voor zekerheid op de arbeidsmarkt. Het aantal studenten dat kiest voor een ‘verstandstudie’ ligt hoger dan bij de studies die je met je hart kiest. Het vaak in lijstjes genoemde tandheelkunde stond tot voor kort vanwege de goede perspectieven bovenaan de lijst. Een jonge tandarts verdient met een startsalaris van 3.769 euro vorstelijk, maar er zijn 93 kandidaten per 100 banen. En dat betekent íéts meer concurrentie dan waar andere top-verstandstudies mee van doen hebben.
Secuur
Nog altijd is tandheelkunde zeer populair. In Amsterdam, waar de UvA en VU samenwerken in de tandheelkundige opleiding, waren dit jaar ruim vijfmaal meer aanmeldingen dan plaatsen, zegt Peter van Wort, hoofd onderwijsbureau tandheelkunde. „We hadden 750 aanmeldingen voor 128 plekken. Gruwelijk veel.” Normaal zijn er drie à vier aanmeldingen voor een plek. In totaal meldden zich 1.269 studenten aan. De numerus fixus is dit jaar op 243 (landelijk) gesteld.
Zijn dat allemaal scholieren die een ‘verstandige’ keuze willen maken? „De meeste eerstejaars zouden die suggestie als een belediging ervaren”, zegt Van Wort. „Tandheelkundestudenten zijn over het algemeen zeer gemotiveerd. Het rendement is hoog, slechts 10 procent valt uit, gemeten over de hele studie. Bovendien is niet iedereen geschikt voor het vak.” Een tandarts is secuur, gedisciplineerd en nieuwsgierig, zegt Van Wort. „En hij moet, vanzelfsprekend, goed met mensen kunnen omgaan.”
Creativiteit
Fiscaal recht en fiscale economie scoren ook hoog op baankansen. Bart van Mervennée (22), derdejaars fiscale economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam wilde zich eerst bij bedrijfseconomie aanmelden. Hij sloeg om toen hij het curriculum zag van fiscale economie. Wat kan er interessant zijn aan belastingen? „Tja”, weifelt hij. „Het is erg concreet, het gaat over het belastingstelsel en wetteksten. Het stimuleert je eigen creativiteit om mee te denken.”
Startsalaris: 2.650 euro
Afgestudeerden per 100 banen: 76
Direct werk: 86 procent
Baan op niveau: 47 procent
Zoektijd naar een baan: 2 maanden
Direct een vaste baan: 67 procent
2. Chemische technologie
Startsalaris: 2.617 euro
Afgestudeerden per 100 banen: 85
Direct werk: 59 procent
Baan op niveau: 55 procent
Zoektijd naar een baan: 1 maand
Direct een vaste baan: 85 procent
3. Technische natuurkunde
Startsalaris: 2.521 euro
Afgestudeerden per 100 banen: 86
Direct werk: 53 procent
Baan op niveau: 42 procent
Zoektijd naar een baan: 1 maand
Direct een vaste baan: 67 procent
(Bron: ROA)
Clichés
Wie écht niet weet wat te studeren, kiest vaak rechten. „De meeste clichés over rechten zijn toch wel waar”, zegt Jaap de Leeuw, studieadviseur bij de faculteit der Rechtsgeleerdheid aan de Universiteit Leiden waar 4.500 studenten zijn ingeschreven. Veel daarvan ziet hij langskomen om te praten over de studie. „Motivatie en discipline is soms moeilijk op te brengen bij een verstandstudie.”
Zo raar vindt de studieadviseur dat niet. „Ze zijn jong en weten nog niet goed wat ze willen. De gemiddelde student maakt op 18-jarige leeftijd keuzes voor later, maar kan de gevolgen daarvan niet goed overzien. Dat komt doordat je in het onderwijs al snel moet kiezen.”
Consumentengids
Studenten kiezen tegenwoordig meer „verstandig”, zegt Frans Meijers, lector ‘pedagogiek van de beroepsvorming’ aan de Haagse Hogeschool. „Maar met verstand heeft dat niets te maken.” Begin dit jaar sloot hij met collega’s een onderzoek af onder 5.000 studenten aan elf hbo-opleidingen. Ze onderzochten op basis waarvan zij hun studie kozen.
1. Maritieme techniek
Startsalaris: 2.833 euro
Afgestudeerden per 100 banen: 91
Direct werk: 95 procent
Baan op niveau: 80 procent
Zoektijd naar een baan: 1 maand
Direct een vaste baan: 80 procent
2. Fiscale economie
Startsalaris: 2.749 euro
Afgestudeerden per 100 banen: 91
Direct werk: 100 procent
Baan op niveau: 85 procent
Zoektijd naar een baan: 0 maanden
Direct een vaste baan: 84 procent
3. Fiscaal recht
Startsalaris: 2.730 euro
Afgestudeerden per 100 banen: 91
Direct werk: 97 procent
Baan op niveau: 86 procent
Zoektijd naar een baan: 0 maanden
Direct een vaste baan: 76 procent
(Bron: ROA)
De meeste scholieren kiezen met de natte vinger, zegt Meijers. „Men kiest binnen een zone van acceptabele alternatieven, die zone is meestal vastgelegd door ouders. En dat werkt prima in tijden van goede werkgelegenheid. Maar nu de werkloosheid gaat toenemen, zie je dat die hele ideologie wordt opgepoetst: ‘Kies met je verstand’. Het gevolg is een run op decanen, en studievoorlichters, studiekeuzegidsen en -websites.”
Randvoorwaarden
Studenten vlooien de studiegidsen door op ‘hoe zijn mijn kansen op de arbeidsmarkt’, zegt de lector. Maar wat vandaag waar is, is over vier jaar onwaar. En los van de data; een goede keuze is iets wat je maakt op basis van drie randvoorwaarden: je moet ervaring opdoen, je moet praten met mensen die je vertrouwt én er moet reëel wat te kiezen zijn.”
De paniek zal toenemen, de drop out rates zullen stijgen, voorspelt Meijers, omdat mensen nu keuzes zullen maken om de verkeerde redenen. „Een studie die je kiest op basis van verstand hou je maar een half jaar vol. Dat is trekken aan een dood paard.”