De Geus: AOW naar 67 jaar is nog maar het begin

Aart Jan de Geus in zijn tijd als minister.

Door onze redacteur Michèle de Waard

Den Haag, 29 okt. Het is een illusie te denken dat de sociale hervormingen in Nederland zich zullen beperken tot de AOW, zegt oud-minister van Sociale Zaken Aart Jan de Geus. Nederland zit volgens hem nog midden in de verbouwing van zijn verzorgingsstaat.

Aart Jan de Geus, oud-minister van Sociale Zaken (CDA) zegt het beslist. De verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar die het kabinet wil doorvoeren, is voor hem een logische maar kleine stap. Er zal meer nodig zijn. „We zitten middenin de verbouwing van de verzorgingsstaat en die zal zeker nog tien jaar in beslag nemen", zegt hij.

De Geus (54) weet waarover hij praat. In de eerste drie kabinetten- Balkenende, 2002-2007, schopte hij het als minister van Sociale Zaken tot recordhouder hervormingen: de arbeidsongeschiktheidswet, de bijstand, de werkloosheidswet, vervroegd pensioen (vut), prepensioen.

De vroegere vakbondsbestuurder bij de CNV maakte er bij de grootste vakcentrale FNV bepaald geen vrienden mee. Toenmalig FNV-voorzitter Lodewijk de Waal wist in 2004 het Museumplein in Amsterdam helemaal vol te krijgen met demonstranten tegen de controversiële hervormingen.

Hervormingen die volgens De Geus hun vruchten afwerpen. „Een van de redenen waarom de economische crisis op de arbeidsmarkt in Nederland tot nog toe minder toeslaat dan in andere Europese landen, is te danken aan onze goede economische uitgangspositie toen de kredietcrisis uitbrak. Allerlei hervormingen waren al doorgevoerd", zegt de voormalig minister.

Was het voor u destijds lastiger te hervormen?

„Wij kampten ook met een crisis. Maar achteraf gezien was de toenmalige conjuncturele dip een picknick vergeleken met de dramatische omvang van de huidige economische en financiële problemen.

„De bezuinigingen die momenteel nodig zijn om de sterk verslechterde overheidsfinanciën weer op orde te krijgen, zijn van een heel andere orde. Ons bezuinigingsprogramma was nog geen derde van de 35 miljard euro die nu nodig zijn."

Toen u hervormde was de werkloosheid met ruim 9 procent veel hoger. Was dat een risico?

„We vroegen ons in die moeilijke jaren 2004, 2005 wel degelijk af: wat zal er gebeuren met alle mensen, die bij de herkeuringen op arbeidsongeschiktheid misschien niet meer in aanmerking komen voor een WAO-uitkering? Is er wel werk voor ze? Die garantie konden we niet geven. Moesten we deze hervormingen dan wel doorvoeren?

„Ja, we vonden dat we onze plannen toch moesten doorzetten. Ons kabinet wilde de structuur van de economie verbeteren. Niet de ongeschiktheid van mensen moest voorop staan, maar wat iemand nog wèl kan. Op het moment dat de economie aantrok, pakten de hervormingen beter uit. Dat geldt ook voor de bijstand. Er zijn veel meer mensen aan de slag gekomen die voorheen een uitkering hadden."

Lees het complete interview met oud-minister De Geus vanmiddag in NRC Handelsblad (29 okt., pag. 14). U kunt ook toegang krijgen via een webabonnement of tijdelijke toegangspas.

Gerelateerde artikelen:

Gepubliceerd in:
Economie
Nieuwsbrief