Twijfel aan strengere Ondernemingskamer

Amsterdam, 9 jan. Maatregelen van minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) om het activistische aandeelhouders moeilijker te maken naar de rechter te stappen, zullen weinig effect hebben. Dat zegt oud-voorzitter Huub Willems van de Ondernemingskamer van het Amsterdamse gerechtshof in een gesprek met NRC Handelsblad.

Minister Hirsch Ballin stuurde afgelopen herfst voorstellen naar betrokken partijen waarin het voor aandeelhouders van grote ondernemingen lastiger wordt om de Ondernemingskamer te vragen een enquête naar wanbeleid in te stellen. Activistische aandeelhouders spannen die procedures aan omdat de Ondernemingskamer bij een enquête ook onmiddellijke voorzieningen mag treffen, zoals het verbieden van beschermingsconstructies of het ontslaan van commissarissen.

Wat is de Ondernemingskamer? De ondernemingskamer in Amsterdam is een gespecialiseerde rechtbank voor conflicten in ondernemingen. Aandeelhouders en vakbonden kunnen er een onderzoek aanvragen naar het beleid van hun onderneming. Sinds 1994 kan de Ondernemingskamer ook onmiddellijke voorzieningen treffen, zoals commissarissen en bestuurders schorsen en besluiten opschorten. Wegens de ingewikkelde materie en om de snelheid te bevorderen, kwam de kamer niet bij de rechtbank, maar bij het hof. Daardoor is geen hoger beroep mogelijk. Partijen kunnen alleen in cassatie bij de Hoge Raad.

Volgens de voorstellen van Hirsch Ballin moeten aandeelhouders 1 procent van het aandelenkapitaal van de bedrijf in eigendom hebben om een zaak te kunnen aanspannen. Bij grote ondernemingen betekent dat al snel dat ze voor tientallen miljoenen euro’s aan aandelen moeten hebben gekocht.

„Mijn natte vinger zegt dat bij alle zaken die ik behandeld heb, de partijen ook onder het nieuwe regime voldoende kapitaal zouden hebben gehad”, zegt Willems, nu plaatsvervangend raadsheer bij de Ondernemingskamer.

De Sociaal-Economische Raad had in 2007 geadviseerd veel hogere drempels vast te leggen voor aandeelhouders. Ook in de Tweede Kamer gingen stemmen op om de macht van aandeelhouders aan banden te leggen. Het gevoel bestond dat Angelsaksische hedgefondsen in Nederland te makkelijk naar de rechter konden stappen. Dat was nadat het Britse hedgefonds TCI bij ABN Amro met 1,5 procent van de aandelen het bestuur van de bank in grote problemen had gebracht.

‘Wanbeleid is wat u en ik eronder verstaan’

Huub Willems is gestopt als voorzitter, maar zit nog altijd als rechter in de Ondernemingskamer. Lees vandaag een interview met Willems in NRC Handelsblad, waarin hij spreekt over zijn banden met Rusland en waarom hij nooit een jas draagt. Voor (web-)abonnees tevens beschikbaar in de digitale editie.